Salom - RSF Sudan'da taklif qilingan tuzish shartlarini qabul qilamiz, deydi.
Ассалому алайкум - тез хабар ва менинг фикрларим.
Шошилинч Қўллаб-қувватлаш Кучлари (RQK) АҚШ томонидан қўллаб-қувватланадиган инсонпарвар олиб кеиш тиничлиги таклифига рози бўлишини эълон қилди, бу эса Судан Қўшма Кучлари (СҚК) билан икки йилдан ортиқ урушдан кейин юз беради. Таклифни ҳал қилувчи тўртлик - АҚШ, Саудия Арабистони, Миср ва БАА - инсонпарвар азобни енгиллаштириш ва фуқароларни муҳофаза қилиш мақсадида беради.
Судан ҳарбийидан жонбоз текис жавоб берилмади. Ўтган ҳафта АҚШ маслаҳатчиси ҳар икки томон “асосан тадбирга рози бўлиб” қолишганини айтган ва музокарачилар ҳозирда қолган деталлар билан иш олиб бормоқда.
Хабарларга кўра, планда уч ойлик инсонпарвар тиничилик билан бошланади, бу эса узоқ муддатли сиёсий ечим учун йўл очади, у эса янги фуқаролар томонидан бошқариладиган ҳукуматни ўз ичига олиши мумкин. Хартумдаги журналистлар RQK тўрт йиллик урушни тугатишни истайишини айтишади, бироқ армиён жамоатчиликда курашни давом эттиришини таъкидламоқда ва RQK тинч йўл бўйича қайта интеграция қилинолишига шубҳа билдирамоқда.
Армия тиничлик шартларини белгиловчи шартларни ўрнатган ва иддао қилинганидек, медиа жараёнининг баъзи қисмларига қарши чиқмоқда, шунга кўра СҚК таклиф қилинган шароитларини қабул қиладими ёки йўқлиги аниқ эмас.
Шуни ҳамма билсин, жойдаги вазият жуда оғир. RQK 26 октябрда узоқ давом этган эль-Фашерни олиб келгач, бир неча иқлимда жонозга урушлар қилинган. Ғарб Дорфурнинг катта қисмлари ва баъзи жанубий ҳудудлар ҳозир RQK назоратида, армиё эса шимол, шарқ ва марказий минтақаларнинг кўпини эгалламоқда.
Инсонпарвар агентликлар эль-Фашер ва атрофидаги жойларни тарк этган юлдузлар сони ўн минглаб эканини айтишмоқда, шошилинч ойинларга, ҳуқуқ гуруҳлари ва соғлиқ агентликлари томонидан детальлари ёзилган ўзга янгиликлар, жинсий зулм ва кўплаб фуқароларнинг ўлими бўйича хабарар олишмоқда. Жаҳон Соғлиқни Сақлаш Ташкилоти шаҳарнинг собиқ болалар шифохонасида юзлаб беморлар ва тиббий ходимларнинг ўлдирилгани ҳақида маълумот берган. Мустақил тадқиқотчилар ҳам жонозгоҳлар билан боғлиқ спектридаги спутник тасвирларини нашр қилган.
Уруш 2023 йилнинг апрелида армиё раҳбари Абдел Фаттоҳ ал-Бурҳонга содиқ қўшинлар билан RQK ўртасида бошланган, унинг собиқ ўрнидаги шog‘ли Мухаммад Хамдан Дагло (Ҳемедти) бошқармоқда. Ҳар икки томон жуда жиддий ҳуқуқбузарликларда айбланмоқда, уларнинг орасида судсиз ўлдириш, қийноқ, фуқароларга кенг миқёсда ҳужумлар ва жинсий зулм, БМТ ва инсон ҳуқуқлари ҳисоботларига кўра.
Бу тиничилик таклифи барча томонлар рози бўлса, олдиндан керакли инсонпарвар кириш ва ёрдам олиб келиши мумкин. Мен бу воқеа орасида жонланиб калган фуқаролар учун дуо қиляпман ва ҳаётни ва шарафни муҳофаза қилувчи тинч, адолатли ечим кураман. Илтимос, Судан одамлари учун дуоларда бўлишингиздан унутманг.
https://www.aljazeera.com/news