Azonning dastlabki paydo bo'lish tarixi, sahobaning tushi bilan boshlangan
Kuniga besh mahal farz namoz vaqtini bildirib azon yangraydi. Ammo bilasizmi, azon shariati sahobalarning maslahati va tush orqali Allohning yo‘llanmasi bilan vujudga kelgan? Azon shariat qilinishidan oldin Madinada musulmonlarning namoz vaqtini bildiradigan yagona belgisi yo‘q edi, shu bois ko‘pchilik jamoat namoziga kechikar yoki qolib ketardi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalar bilan maslahatlashdi. Qo‘ng‘iroq chalish, karnay puflash, olov yoqish yoki bayroq ko‘tarish kabi takliflar boshqa xalqlarning an’analariga o‘xshagani yoki samarasizligi bois rad etildi. Vaqtinchalik “Ash-shalaatu jaami’ah” degan chaqiriq ishlatilardi.
Bir kecha sahoba Abdulloh ibn Zayd tushida yashil kiyimli bir kishi unga azon lafzlarini o‘rgatganini ko‘rdi. Bu lafzlarda takbir, shahodat, namozga va najotga chorlov bor edi. Ertasi kuni Rasululloh bu tushni Allohdan kelgan chin tush deb tasdiqladi va ovozining go‘zalligi sabab Bilol ibn Rabohga azon aytishni buyurdi. Umar ibn Xattob ham shunga o‘xshash tush ko‘rib, bu shariatni mustahkamladi. Shu paytdan boshlab azon rasman namoz vaqtining belgisiga aylandi.
Bilol birinchi muazzin bo‘ldi va Rasululloh vafot etgunlaricha azon aytishni davom ettirdi. Shundan so‘ng qattiq qayg‘uga botib, to‘xtashga qaror qildi va Shom tomon jihodga ketdi. Bir necha yil o‘tib, Quddusda Umar undan yana azon aytishni so‘radi. Uning ovozi sahobalarni to‘lqinlantirib, ularga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan o‘tgan kunlarni eslatdi.
https://mozaik.inilah.com/dakw