Ofisdagi zamonaviy Fir'avn
Assalomu alaykum aziz birodarlar va opa-singillar, Ba'zida ishdagi nolish eslatmaga aylanib qoladi, shuning uchun bir narsani baham ko'ray. Siz katta menejeringizning gapirishini bir necha marta eshitgansiz-balki yig'ilishda yoki ovozli xabarda-shunda uning ohangini bilasiz. U asosiy ofisdan ishlaydi, siz hech qachon bormagan joy, garchi uni sayqallangan marmardek yaltirab turadi deb tasavvur qilsangiz ham. O'rtangizda ko'p boshqaruv qatlamlari bor, shuning uchun siz u bilan har kuni muomala qilmaysiz. Ammo u ish guruh chatida paydo bo'lib, ayniqsa sizni holatlarga teg qo'ysa, yuragingiz dukillab keta boshlaydi. Kamdan-kam video qo'ng'iroqda uning betaraf ovozini eshitgan bo'lsangiz ham, uning yozma xabarlari butunlay boshqacha. Ular pichoqday kesadi-qisqa, o'tkir, ikki undov belgisi bilan to'la. Har bir savol nafrat bilan singdirilgandek go'yo, u sizni dangasa yoki yolg'onchi deb o'ylagandek, xato qilganingizni tushunish o'rniga. U doim ayblayotgandek, hech qachon tushunmayotgandek. Va o'ylaysiz: agar u o'sha so'zlarni ovoz chiqarib aytsa, o'sha xotirjam ovozi birdan bo'kirib ketarmidi? Rostini aytsam, buning ahamiyati yo'q. Ekran orqali bu sizning tirikchiligingizga tahdiddek tuyuladi-tugamaydigan achchiq izohlar va jimjit qichqiriqlar. Siz "Shunchaki baqirish hammaning e'tiborini tortadi," deyish istagiga qarshi kurashasiz, lekin tilingizni tishlaysiz. Siz unga kerak bo'lganda javob bergan edingiz, va qaytargan narsa faqat bosh barmog'i yuqoriga ko'tarilgan emoji edi. Bu raqamli dunyomizdagi tan olishning eng past shakli-passiv-agressiv, bu uning butun uslubi ekanligiga o'xshaydi. Shunday bo'lsa-da, men uni yurakdan yomon odam deb aytmayapman. Balki uning muloqot qilish usuli juda dahshatli, yaxshilashi mumkin bo'lgan narsadir. Men hech qachon menejer bo'lmaganman, shuning uchun yuqoridan va pastdan keladigan bosimni bila olmayman. Uning uslubi stressdan shakllanganmi, yoki shaxsiyati shunchaki nordonmi? Bu korporativ tabiat va tarbiya tortishuviga o'xshaydi. Ammo menejerlar g'iybat mavzusiga aylanganda, ular ko'pincha buni o'zlari keltirib chiqargan bo'ladi. Meni chindan ham hayron qoldiradigan narsa uning shiddatli fidoyiligi-uzoq soat ishlashi, kompaniyani oilaviy mulkdek himoya qilishi. Uning bobosi hammuassismidi? Bir kun kelib kompaniyaning "Biz haqimizda" sahifasini tekshirishim kerak. Uning bu g'ayrati oddiy xodim uchun ilhomlantiruvchi emas, balki hayratlanarliroq tuyuladi, bu xodim ishga o'z vaqtida kelib-ketadi va tanaffuslarda-ba'zan esa ish paytida ham-miyasini o'chiradi. Uning energiyasi boshqaruv a'zosining energiyasidek, hatto hech kim uni yoqtirmasa ham, kompaniyaga o'zini bag'ishlaydi. Bilishimcha, u uyda oilasi bilan iliq va hazilkash bo'lishi mumkin, do'stlari guruh chatida hazil qiladigan, sayohatlarni rejalashtiradigan odam. Ammo uni shunday tasavvur qilish unchalik mos kelmaydi. Mening fikrimda, u doim g'azablangan, achchiq boshliq. Zolim. Psix boshliq. Zamonaviy Fir'avn, o'zini daxlsizdek tutadi. U ishchi kuchiga sarflanadigan qoramoldek munosabatda bo'ladi, hech kim uning ustidan chiqishi mumkin deb o'ylamaydi-kompaniyada ham, hayotda ham. Bu takabburlik, kamsituvchi. Bu kibr menga Muso (alayhissalom) davridagi Fir'avnni eslatadi, u o'z kuchining isboti sifatida saroylari ostidan oqib o'tuvchi Nil kanallari bilan maqtanar edi: "Ey qavmim, Misr mulki meniki emasmi? Mana bu daryolar ostimdan oqib turibdi-ku! Ko'rmaysizlarmi?" (Qur'on 43:51). Zamonaviy Fir'avnning eng oxirgi aldanishi esa, u bizning rizqimizning kalitlarini o'zida deb o'ylaydi-xuddi korporativ xudodek, Fir'avnning da'vosini takrorlaydi: "Men sizlarning eng oliy rabbingizman" (79:24). U bizdan faqat non topish uchun uning yomonligiga chidashimizni kutadi, go'yo rizqimizni faqat u beradigandek. Ammo u oddiy haqiqatni unutadi: u shunchaki o'rta menejer, va uning fil suyagidan minorasi sarob. Sizning rizqingiz uning qo'lida emas; bu uning bosh barmoq emojisiga bog'liq emas. Alloh Rizq beruvchidir, va bizni faqat U ta'minlaydi. Shuning uchun o'z qadr-qimmatingizni saqlang, ishingizni halollik bilan qiling va rizq yuqoridan kelishiga, hech qanday zamonaviy Fir'avndan emasligiga ishoning.