ئازاننىڭ دەسلەپكى پەيدا بولۇش تارىخى، ساھابىلەرنىڭ چۈشىدىن باشلانغان
كۈندە بەش قېتىم، ئازان ئاۋازى ياڭراپ پەرز ناماز ۋاقتىنى بىلدۈرىدۇ. ئەمما، ئازان شەرىئىتى ساھابىلەرنىڭ مەسلىھەتلىشىشى ۋە ئاللاھنىڭ چۈش ئارقىلىق يېتەكچىلىكى بىلەن بارلىققا كەلگەنلىكىنى بىلەمسىز؟ ئازان شەرىئەت قىلىنىشتىن ئىلگىرى، مەدىنىدىكى مۇسۇلمانلارنىڭ ناماز ۋاقتىنى بىر تۈردە بەلگىلەيدىغان بىر بەلگىسى بولمىغاچقا، كۆپ كىشىلەر كېچىكىپ ياكى جەمائەت نامىزىغا يېتىشەلمەيتتى.
رەسۇلۇللاھ س.ئە. ساھابىلەرنى مەسلىھەتلىشىشكە چاقىردى. قوڭغۇراق چېلىش، كاناي چېلىش، ئوت يېقىش ياكى بايراق كۆتۈرۈش قاتارلىق بەزى تەكلىپلەر باشقا قەۋملەرنىڭ ئەنئەنىسىگە ئوخشاپ قالغانلىقى ياكى ئۈنۈملۈك بولمىغانلىقى ئۈچۈن رەت قىلىندى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، "ئەس-سالاھۇ جامىئە" دېگەن چاقىرىق ئىشلىتىلدى.
بىر كېچىسى، ساھابە ئابدۇللاھ ئىبن زەيد چۈشىدە يېشىل كىيىملىك بىر كىشىنىڭ ئۇنىڭغا ئازان لەپزىنى ئۆگەتكەنلىكىنى كۆردى. بۇ لەپز تەكبىر، شەھادەت، نامازغا چاقىرىش ۋە غەلىبىگە چاقىرىشنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى. ئەتىسى، رەسۇلۇللاھ بۇ چۈشنى ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ھەق چۈش دەپ جاكارلىدى ۋە بىلال ئىبن رەباھقا ئاۋازى يېقىملىق بولغاچقا ئازان چېقىشنى بۇيرىدى. ئۆمەر ئىبن خەتتابمۇ ئوخشاش بىر چۈش كۆرۈپ، بۇ شەرىئەتنى كۈچەيتتى. شۇنىڭدىن باشلاپ، ئازان رەسمىي ھالدا ناماز ۋاقتىنىڭ بەلگىسى بولۇپ قالدى.
بىلال تۇنجى مۇئەززىن بولۇپ، رەسۇلۇللاھ ۋاپات بولغۇچە داۋاملىق ئازان چېقىپ تۇردى. ئۇنىڭدىن كېيىن، ئۇ ناھايىتى قايغۇرۇپ، ئازان چېقىشنى توختاتتى ۋە شامغا جىھادقا كەتتى. بىر قانچە يىلدىن كېيىن، قۇددۇستە، ئۆمەر ئۇنىڭدىن قايتا ئازان چېقىشنى سورىدى. ئۇنىڭ ئاۋازى ھەسسىياتقا تولۇپ، ساھابىلەرگە رەسۇلۇللاھ س.ئە. بىلەن بىللە بولغان دەۋرلەرنى ئەسلەتتى.
https://mozaik.inilah.com/dakw