تفسیر متوازن درباره ربا در آیه ۳:۱۳۰

السلام علیکم، برادران و خواهران عزیز. من دنبال یک تفسیر جدیدتر (از قرن ۱۹ یا ۲۰ به بعد) برای این آیه هستم: > يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَأْكُلُوا۟ ٱلرِّبَوٰٓا۟ أَضْعَـٰفًۭا مُّضَـٰعَفَةًۭ ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ١٣٠ > [ای کسانی که ایمان آورده‌اید، ربا را چندبرابر و چندین‌برابر نخورید. و از الله بترسید تا شاید رستگار شوید.] من می‌دانم که برداشت عمومی این است که هر نوع بهره‌ای ربا است، اما سعی دارم بفهمم عبارت "أَضْعَـٰفًۭا مُّضَـٰعَفَةًۭا" (چندبرابر و چندین‌برابر) واقعاً چطور تفسیر می‌شود. من به این مطلب از رشید رضا (یک عالم محترم حنبلی) در تفسیر المنار برخوردم: "پیش از اسلام، ربا این‌طور کار می‌کرد که به بدهکار فرصت بیشتری برای پرداخت می‌دادند و برای آن تمدید، مبلغی اضافه می‌گرفتند، پس بدهی آنقدر بزرگ می‌شد تا یک صد به هزاران تبدیل می‌شد. معمولاً فقط کسی که در نیاز شدید بود به این کار رضایت می‌داد، چون چاره‌ای جز عقب انداختن پرداخت نداشت. طلبکار از جمع‌آوری بدهی خودداری می‌کرد، به امید اینکه از اصل پول سود بیشتری ببرد. در همین حال، بدهکار مجبور بود مبلغ اضافی را بپردازد تا از درخواست‌های سخت و حتی زندان جلوگیری کند. پس با گذشت زمان، ضرر بدهکار بیشتر می‌شد، مشکلاتش چندبرابر می‌گشت و بدهی‌اش روی هم انباشته می‌شد تا اینکه طلبکار همه دارایی‌هایش را می‌گرفت." طبری (متوفی ۳۱۰ ه‍.ق/۹۲۳ م) هم توضیح مشابهی داشت که این بدهی با هر نکول، دوبرابر می‌شد: "ربا را بعد از پذیرش اسلام نخورید، همان‌طور که پیش از اسلام می‌خوردید. روش عرب‌های پیش از اسلام در ربا خوردن این بود که یکی از آنها بدهی‌ای داشت که در تاریخ معینی سررسید می‌شد. وقتی آن تاریخ فرا می‌رسید، طلبکار بازپرداخت را می‌خواست. بدهکار می‌گفت: 'بدهی مرا عقب بنداز، تا دارایی‌ات را بیشتر کنم.' این همان ربایی است که دوبرابر و چندبرابر می‌شد." حالا، اگر به یک حساب پس‌انداز ساده فکر کنید، برای اینکه پول ده برابر شود، حدود ۲۳٬۰۰۰ سال طول می‌کشد. با این حال، بیشتر علما هنوز آن را ربا می‌دانند. پس، من می‌خواهم استدلال فقهی را پیدا کنم که تعریف ربا را به همه اشکال بهره گسترش داد، نه فقط آنهایی که واقعاً به صورت تصاعدی چندبرابر می‌شوند. آیا کسی مثل ابن عبدالوهاب تفسیری بر این آیه نوشته است؟ می‌دانم که مودودی آثاری در این مورد دارد، اما چون او جماعت اسلامی را بنیان گذاشت، و این راهی نیست که من پیروی کنم (در بعضی جاها مثل بنگلادش ممنوع است)، امیدوارم تفسیری از یک عالم معتدل‌تر (وسطی) پیدا کنم. مطمئنم که وجود دارد، اما من مرجع روشنی که منطق را توضیح دهد پیدا نکرده‌ام. جزاکم الله خیراً.