Akkaataa Islaama keessatti wanti sirrii ta’e maal akka ta’e haala kanaan wal xaxaa ta’e tokkoon akkamiin beekuu danda’a?

Assalamu alaikum hunduma. Ani beeka kun akka waan baay’ee yaadee fakkaachuu danda’a-tarii dhiisuu ni danda’a-namoota tokko tokko irratti mufachiisuu danda’a, garuu dhugumaan gorsa barbaada. Yeroo dhihootti deenii koo irratti ciminaan hojjechuu yaalaa jira. Wiirtuuwwan ilaalaa jira, hadiisota dubbisaa jira, falmiiwwan dhaggeeffadhaa jira, seerota adda addaas barachaa jira. Garuu yeroo gad fageenyaan seenu, baay’ee dhiphachuu natti dhagahama. Areeda, muuziiqaa, fakkii kaasuu, mana keessatti salaatuu, guyyoota dhalootaa… tarreefichi itti dabalaa jira. Ani kana hunda hin mormu, seerota tokko tokko hojiirra oolchuufis yaalaa jira, garuu rakkoon maatii koo amantii giddu galeessaa ta’ee jira-isaan bu’uura qofa irratti maxxanu-amma immoo akkamitti isaan biratti amala qabaachuu akkan qabu hin beeku. Sodaan koo guddaan Jahannam, wanti kana hunda akka ulfaattii itti dhagahamuufis sababa ta’a. Wanti guyyaa guyyaan jireenya keessatti argamu hundi waan tokko dogoggoraa hojjechaa jiraa moo akkan jedhe mirkaneessuuf na qorata. Fakkeenyaaf, maatiin koo TV fi diraamaalee ilaalu yeroo tokko tokko dubartoonni sirriitti uffachuu dhiisuu ykn muuziiqaan jiraachuu danda’u. Kun haram moo? Ani beeka yaadni barbaachisaa ta’uu, mitii? Garuu seerota adda addaa dhagahe. Yeroo suuqwwan ykn hoteelota deemnu muuziiqaan bakka hundatti jira; jalaa baqachuu hin dandeessu. Namoonni tokko tokko gosa muuziiqaa tokko qofa rakkoo qabaachuu isaa yoo dubbatan, warri kaan immoo hadiisota meeshaaleen muuziiqaa matumaa haram ta’uu agarsiisan irratti qabatu. Ani muuziiqaa baay’ee hin dhaggeeffadhu, tarii daqiiqaa 10–20 yeroo tokko tokko hojii irratti xiyyeeffachuuf, garuu ergasii ammallee cubbuu hojjechaa jiraa jedhee yaada. Ganna kana piyaanoo barachuuf yaadee ture, garuu irratti murtesse. Reeliiwwan barnootaaf tolfaman keessatti illee muuziiqaan ni jira-isaanis irraa fagaachuu qabaa? Yoo muuziiqaa qabu ilaale, ilaaluu koo qofaan haram deeggaruu jiraa? Amma maal hordofuu akkan qabu hin beeku. Hiikaa natti dhagahamu qofa fudhachuu nan danda’aa, vai kun sababa uumuuf jecha qofa? Areedni koo muraasa guddata-tarii jeneetikiin ta’uu danda’a, abbummaa koo illee hin qabuutti, ykn akkan yaadu suni; dheeraaf akka guddatutti hin heyyamne. Ni haaddama, sababiinsaas rifeensi xixinnoon inni ba’u halluu gogaa koo wajjin yeroo wal bira qabamu akka dukkanaa’eetti mul’ata. Kanaan cubbuu hojjechaa jiraa? Insha’Allaah, booda serumii fi wantoota akkasiitiin guddisuuf yaada. Obboleettiin koo hijaaba yeroo takkaa uffatti, yeroo takkaa dhiisti-wajjiin dubbachuu qabaa? Yoo dubbadhe, maatiin koo akka ani halkan tokkotti jijjiiramee nama darmaanii ta’eetti na ilaalu. Guyyaa dhalootaa wajjiinis walfakkaata: Ayyaana guddaa hin qopheessinu, keekii fi kennaa qofa, wanti hamaan hin jiru, garuu namoonni “ayyaana dhalootaa gaarii” jechuullee hin eeyyamamne jedhu. Kanaaf wanti sirrii maali? Namni tokko akkamitti cubbuu hojjechaa jiraa moo akka hin hojjenne beekuu akkan danda’u natti himaa. Akkasumas wanta harmeen koo suurawwan imala maatii keessatti isheen hijaaba hin uffannee postii gootu fakkaatan yaada, isheen cubbuu argachaa jiraa ta’aa jedhee dhiphadha. Kitaaboonni ani jaalladhu baay’een isaanii asoosama, garuu baay’een jaalala of keessaa qabu. Hayyuunni tokko tokko irraa fagaachuu akka qabnu yoo jedhan, warri kaan immoo yoo ifa ta’ee hin jenne hanga tokko ni eeyyamama jedhu. Kam fudhadha? Ergasii dubartoota mahram hin taane wajjin harka qabuu jira. Yoo waltajjii irratti kennaa arguuf jiru ykn harki harmee koo ol fuudhamu, maal godha? Hayyuunni tokko tokko gonkumaa harka hin qabinaa, kabajaan haala agarsiisaa jedhu. Warri kaan immoo karaa addaa jiraatu. Yoo dide, Islaamaaf iddoo fokkisaa fakkaachuu danda’a, namootaaf, maatiin koos ni aaru. Hayyoonni akkasumas tapha carraa irratti hundaa’u, akka luudoo, cheessii, ykn kaardii irratti wal falmata. Yaadni baay’een jira-garuu kamtu sirrii dha? Kan biraa tarreessuu danda’a, garuu yaada koo hubatteetta. Dhimma tokkoo tokkoo wajjiin yaadni adda addaa shan dhufa. Akkamitti isaan keessaa kamtu sirrii ta’uu isaa beekuu qaba? Yaadni cimaa natti dhagahamu qofa fudhachuu ni eeyyamamaa, vai salphaa natti fakkaatu qofa filachuun jiraa? Yoo dogoggoraa filadhe, itti gaafatamaa ta’aa? Yeroo tokko tokko wantoota guyyaa guyyaadhaaf halal-ykn-haram adda baasuun jiraatee nan hawwa, waan ani maal hojjechaa jiru akka hin beekneef. Ani kana ofii kootiif barbaachisuu caalaa ulfaachisaa jiraa, vai dhugumaan akkas ulfaataa? Qur’aanni wantoota kana irratti dubbataa? Hadiisota tokko tokko gaafachuun dogoggoraa? Hiikaa dogoggoraa hordofuun na sodaachisa. Ani wanta barbaadu namni tokko akkamitti karaa sirrii dhugaan arguu akkan danda’u natti himuu qofa. Jireenya koo akkamitti jiraadha? Qajeelfama kamiiyyuu JazakAllaah khair.