Sodaa cimaa tokko duuti akka na dhihoote natti dhagahame – kun karaa Rabbii ittiin na deebisuuf ture moo?

Assalamu alaikum, namootni hundi. Har'a wanti na qabatee na jeeqee, isa irraa yaada kessaa hin baafanne tokko uumame, kanaaf barreessa. Miirri sun gadi butaatti na raase, ammayyuu hubachuuf yaala. Waa'ee koo gabaabinaan: ani intala Muslima umuriin 19, amantiin koo garuu bakka tokkotti hin teenye. Yeroo ani xiqqaa turetti, irra caalaa waa'ee amantii kiyyaaf of eega – yeroo sanatti yeroo hundumaa salaata, Rabbiin walitti dhihaadha. Garuu yeroo waggaa darbaa deemuun, akkuma deemaa deemaniin fagaadhe. Waa'ee kanaa dubbachuun na qaanessa, garuu yeroo dheeraaf salaata hin dhiyaanne. Iimaanni koo dadhabaa dhaga'ama, yeroo tokko tokko itti dhaga'amee gadda natti dhaga'ama, garuu yeroo hundumaa booda irratti deebi'a, yeroon ga'aan jira jedheen of jajjabeecha. Keessa koo, yaada koo qofa of tasgabbeessuuf ture. Guyyoota muraasa dura garuu, gara samii ol ilaalee du'a kadhachaa ture. Gara Isaa akka na dhihootu, onnee koo akka laaffisu, akka du'aafi aakhiraa sirriitti beeku Rabbiin irraa kadhachaa ture. Hafuuraanis akka duutetti dhaga'ama ture, sun akka jijjiiramu barbaade. Achi har'a waan ta'e, akka addunyaan koo hundi garagalfattee natti dhagahame. Maatiin koo fi ani karaa guddaa irraa gara manaatti deemaa turre. Namni konkolaataa nu cinaa ture tokko wanti isa keessaa na ilaalee na qorraa'aa natti dhagahame – ilaalchi isaa qorraa, cimaa, waan addaati. Saffisa keenya wal fakkeessaa, nu cinaatti qabatee, ija isaa na irraa hin buusne. Achi foddaa isaa bane, akka dhaabbatnu ykn gara isaa dhiyaadhuuf akka ta'e wanta adda addaa hojjechaa ture. Isa ilaaluu dhiise, namni rakkina qabu tokko xiyyeeffannaa barbaadu ta'a jedheen yaadee. Fuula koo gara abbaa kootti deebisee, ija koo wal irraa deebise. Achi garuu obboleettiin koo angafa, ta'ee konkolaataa duubaa ture, sodaa guddaan iyyuu calqabde. Imimmaan itti roobde, abbaa koo akka ariifatu iyyiti, ani akkaan gadi jedhu naan jette. Wanti ta'aa jiru tokkolleen na hin beekne. Yeroo ani fuula koo deebifadhetti, namni kun waan qawwee fakkaatu baasee, madaa koo qajeelchee, nu cinaa deemaa ture. Wanti hundi saffisaan ta'e. Dhugumaan, kanaan du'a jedheen yaade. Rahmaan Rabbiitiin, abbaan koo saffisaan deemee, fagaatee, isa dhabe. Battalumatti gara waajjira poliisii deemnee himanne. Alhamdulillah, amma manaatti nageenyaan jira, sammuun koo garuu tasgabbi'aa miti. Yeroo hundumaa waan ta'e irra deebi'a – duuti akkamitti na dhihoote. Sekondii tokko maatii koo waliin konkolaataa keessa taa'aa ture, sekondii ittaanu immoo namni tokko meeshaa waraanaa natti qajeelche. Jireenyi akkamitti akka dadhabaa ta'e, akka liphsuu danda'u hubadhe. Wanti na jeequ ammoo haala amantii kiyya yaaduu dha. Yoo har'a du'e, salaata koo irratti dagadhe, maal ta'a ture? Rabbiin qofa waan onnee keessa jiru beeka, garuu yaadni kun na dhiisuu baatus. Kun mallattoo ta'uu danda'a – Rabbiin dammaqsiisa naa kenne. Adabbii ta'uu danda'a, ykn yaadachiisa duuti hin eeggatu, anaafis ta'uu danda'a, yeroon dheeraa jira jedhee tawbaa dhiifachuu hin qabu. Guyyoota muraasa dura du'a sana kadhachaa ture, gara Isaa akka na dhihootu, aakhiraa akka yaadachiifamu kadhachaa ture, achi har'a waan kun ta'e. Wanti sodaachisaa ta'e kun waan tokko keessa koo sochoosuuf ta'uu isaa yaada kessaa hin baafadhu. Namni tokko haala amantii isaa waliin qabu irratti akka deebi'ee yaadu godhe wanti akkasii isin mudatee beekaa? Yaada ykn gorsa qabaattanii jiraattanii, baay'een gammada.