Hol no mi waawi anndude ko haani e Diina Lislaama so tawii kala huunde ina wayi no jiiɓɓi?
Assalamu alaikum yimɓe fof. Miɗo anndi ɗum wonii ina waawi feeñde no mi ɓeyda miilooji-ina waawi wonde ko noon-e ɗum ina waawi mettinde woɗɓe heewɓe, kono min ngaɗi e dow laabi miɗo sokli wasiya. E ɗii balɗe keddiiɗe, miɗo etinooma yahdude e diine am e hakkille ɓurɗo laaɓde. Miɗo yewtana lewru, miɗo jannga hadiisuuji, miɗo heɗtana jeewte, miɗo jannga ko fayti e kuule ceertuɗe. Kono so mi ɓeydii luggiɗinki, miɗo ɓeydoo heewude gaafure. Warnugo, jimɗi, natal, juulɗe e nder galle, ñalɗi jibineede... doggol ngol ina ɓeydoo juutde. Miɗo jaɓaaki ɗeen fof, e miɗo etinooma huutoraade goɗɗe e kuule ɗeen, kono haala kaa ko ɓesngu am ina ngondi e diine seeɗa-ɓe ngiɗi ko huunde nde wonaa juutnde-e jooni mi anndaa hol no foti jogaade yiyngo e maɓɓe. Kulol am mawngol ko Jahannama, e ɗum woni ko waɗi kala ɗuum ina wayi no teddi. Ko ɓuri heewde e ko ngoni e nguurndam ñalawma kala ina addana mi naamnaade so tawii mi woni e waɗde ko bonnata. Misal, ɓesngu am ina njogii tele e filmuuji ɗo sahaaji goɗɗi rewɓe ɓorniima walla ina waɗi jimɗi. Ɗum ko haram? Miɗo anndi anniya ina waɗa ko foti, alaa? Kono mi nanii kuule ceertuɗe. So min njahii to dukaaji malla restoraanji, jimɗi ina ngoni heewaani; a waawaa daɗude ɗum. Woɗɓe mbiyi tan ko jimɗi ceertuɗi e ɗeen woni haɗaaɗi, woɗɓe ɓee kollitii hadiisuuji hollirɗi wonde kuutorɗe jimɗi e koye mum’en ko haram. Miɗo heɗa jimɗi seeɗa tan, won sahaaji 10–20 minita ngam hawrude e golle, kono caggal ɗuum miɗo naamnoo so tawii miɗo waɗa bakkaatu. Mi meeɗi miijude janngude piyano e ɗee ngeloo, kono mi woppii ɗuum. Kadi pooje jaŋde ina njogga jimɗi-nden miɗo foti woɗɗude ɗeen kadi? So mi yiyii huunde ina waɗi jimɗi e mayre, mbele mi ɓeydata haram tan e yiyngo ɗuum? Mi anndaa ko mi jogori waɗde jooni. Mbele mi waawi tan ñawtude firo ngo mi sikki ko haani e am, malla ɗum woni tan cosgol doroogooji? Warnugo am ina mawna seeɗa tan-ina waawi wonde ko ɓesngu, sabu baaba am kadi wanaa warnugooɗo, malla ko mi sikki ɗuum; mi meeɗaayi accude ɗum mawnude haa juuta. Miɗo memsa sabu ɗeen geɗe tokose ɗe njippata ɗee ina mbayli mbaydi e dow mbaydi ɓalewol am. Mbele mi woni e waɗde bakkaatu e ɗuum? Insha’Allah, miɗo waɗa anniya caggal ɗuum ngam accude ɗum mawnude e ballal sereemuuji e goɗɗe. Musiɗɗo am debbo ina ɓorna hijab sahaa e sahaa-nde miɗo haalana mo? So mbaɗ-mi ɗuum, ɓesngu am njogii yiyngo am no mbiyraa mi artii ekstremist e jamma wootere. Ko noon kadi e ñalɗi jibineede: min ngalaa juulde mawɗe, tan ko gaatoo e dokkeeje, wanaa ko heewi, kono mi nanii woɗɓe mbiyi wonde haa " happy birthday " ko haɗaaɗo. Nden ko woni goonga? Neɗɗo ina waawi yamirde am hol no mi waawirta anndude so tawii min ngoni e waɗde bakkaatu. Miɗo miijoo kadi ko boni ko yumma am waɗata e postaade natal yah-ngartaa ɓesngu ɗo o ɓornaa hijab, e miɗo kulii so o heɓata bakkaatu. E defte ɗe miɗo yiɗi ɗee ɓuri heewde ko fiction, kono heewɗe ina ngaddi yiɗde hakkunde worɓe e rewɓe. Annduɓe woɗɓe mbiyi a ɗaccu ɗum, woɗɓe mbiyi ina waawi wonde okey e nder keeri so tawii wanaa laaɓtuɗo. Hol ɗum mi jogori jokkude? Ndeen noon ina woodi juɓɓoygol juuɗe e rewɓe wonaa mahram. So mi woni e dingiral mi heɓa njeenaari malla so sehil yumma am debbo juuti juuɗe mum, mbaɗ-mi ɗume? Annduɓe woɗɓe mbiyi taa juɓɓoy, tan fewjiraa e horma. Woɗɓe mbiyi ina woodi keɓɗeeje. So mi woppii, ina waawi wonde ɗum bonnaa lislaama e yiyngo yimɓe, e ɓesngu am ina waawi mettinde. E annduɓe kadi ina luurondira e nder kuje baɗɗe luural, bano ludo, chess, malla karte. Opinioŋaaji keewɗi no feewi-kono hol e mayɗi woni goonga? Mi waawii limtude ɓeyduɗe, kono a nanii ko miɗo yiɗi firtude. Kala haala wootere ina addana mi miijooji joy ceertuɗi. Hol no mi waawirta anndude hol e mayɗi woni goonga? Mbele ina jaɓeede mi just jokku e miijooji ɗi mi sikki ɓuri semmbe, malla miɗo suɓa tan ko weeɗii e am? E so mi suɓi ko wanaa goonga, mbele mi woni e halfinaade? Sahaa goɗɗa miɗo yiɗiino so tawii ina woodi kuutorgal jeewtinoowal halal e haram ngam kuje ñalawma kala sabu mi anndaa ko mi gollata jooni. Mbele miɗo waɗana hoore am ɗuum ko ɓuri haaju, malla goonga ko noon ɗum sattiri? Mbele Qur’aana huutortoo ko e ɗeen kuje? Mbele ko bonnata naamnaade won e hadiisuuji? Miɗo hula jokkude firo wanaa goonga. Miɗo yiɗi tan neɗɗo yamira am hol no mi heɓirta laawol goonga. Hol no ngondu ma anndiraa? JazakAllah khair e kala ardaade.