برنامههای تو پایان داستان نیستند
همه ما این داستانی را که درباره زندگیمان به خودمان میگوییم داریم. "تا این سن، به این چیز می رسم. آن شغل درست میشود. این شخص در زندگیام میماند. آن فرصت باز میشود." همه چیز آنقدر قطعی و عالی به نظر میرسد. اما بعد، زندگی میگذرد و اصلاً طبق آن فیلمنامه پیش نمیرود. چیزها خیلی بیشتر از آنچه فکر میکردی طول میکشند. کسانی که هرگز انتظارش را نداشتی میروند. برنامههایی که آنقدر ازشان مطمئن بودی فقط از هم میپاشند. و تو اینجا نشستهای و حیران که کجای کار اشتباه کردی. اما نکته اینجاست - شاید اصلاً اشتباهی نکردهای. اسلام، الحمدلله، به ما نمیگوید که فقط برنامهریزی را متوقف کنیم. رسول الله ﷺ به ما نشان دادند که چگونه برنامهریزی کنیم، آماده شویم و وظیفه خود را انجام دهیم. اما دین ما حقیقت عمیقتری را به ما میآموزد: برنامه تو هرگز برنامه نهایی نیست. برنامه الله است. الله ﷻ در قرآن میفرماید: "و چه بسا چیزی را خوش نداشته باشید و آن برای شما خوب باشد؛ و چه بسا چیزی را دوست داشته باشید و آن برای شما بد باشد. و الله میداند و شما نمیدانید." (بقره: ۲۱۶) این همان شرطی است که ما اغلب فراموش میکنیم کنار برنامههای خودمان بنویسیم: "ان شاء الله. اگر الله بخواهد و اگر بداند که واقعاً برایم خوب است." ما بر اساس آنچه جلوی چشممان است برنامهریزی میکنیم. اما الله داستان ما را در حالی مینویسد که از همه آنچه نمیتوانیم ببینیم آگاه است. گاهی، آن تأخیری که از استرسش کلافهای؟ آن حفاظت اوست. آن از دست دادنی که اینقدر دردناک است؟ آن تغییر مسیر اوست. آن دردی که نمیفهمی؟ آن آمادهسازی برای چیزی بهتر است. و گاهی، سبحان الله، اصلاً در این دنیا پاسخی دریافت نمیکنی. اینجاست که توکل واقعی، اعتماد واقعی به الله، وارد میشود. نه از آن نوع اعتمادی که فقط وقتی اوضاع آسان است و مطابق میلت پیش میرود وجود دارد. بلکه از آن نوعی که محکم میایستد، از آن نوعی که میگوید "الحمدلله علی کل حال" حتی وقتی کل زندگیات کاملاً خارج از فیلمنامه به نظر میرسد. پس برنامههایت را بریز. رویاهایت را داشته باش. گامهایت را با اخلاص بردار. اما آنها را سبک نگه دار، با کف دستی باز. چون زندگی فیلمنامه تو را محک خواهد زد. و اگر قلبت در الله لنگر انداخته باشد، خواهی دید که نشکسته بود. درواقع تمام مدت داشت توسط الخالق به نحو کامل نوشته میشد.