Kí Nìdí Tí Allah Fi Kéde Ogun Lórí Ẹ̀ṣẹ̀ Kan Ṣoṣo Nínú Kùránì?

Bismillah. Nínú gbogbo Kùránì, ẹ̀ṣẹ̀ kan ṣoṣo ló wà tí Allah kò ṣe kìlọ̀ fún ẹlẹ́ṣẹ̀ nìkan-ó kéde ogun sí wọn. Kì í ṣe ìpànìyàn, olè, tàbí ẹ̀ṣẹ̀ ṣírk pàápàá. Riba (èlé tàbí owó orí) ni. Allah sọ pé: "Ṣùgbọ́n tí ẹ kò bá ṣe bẹ́ẹ̀, ẹ mọ̀ pé ogun láti ọ̀dọ̀ Allah àti Òjíṣẹ́ Rẹ̀ ni" (Kùránì 2:279). Nítorí kíni wá ni wọ́n fi ń tọ́jú riba pẹ̀lú ìtẹnumọ́ tó lágbára báyìí? Ó jinlẹ̀ ju owó lọ. Fojú inú wò ó pé arákùnrin kan ya ẹnìkejì rẹ̀ lọ́wọ́ tí ìṣòro bá-iṣẹ́ tó sọnù, owó ìwòsàn, òwò kékeré tó fẹ́rẹ̀ẹ́ wó. Dípò kó ràn án lọ́wọ́, ó ń béèrè àfikún. "Ńṣe ni kó tún fi diẹ̀ kún." Àfikún yẹn ni riba. Ò̩pọ̀ ènìyàn ló rí i bí ohun tó wọ́pọ̀, ṣùgbọ́n nínú Islam, ó ju pàṣípààrọ̀ lásán lọ. Riba ń jẹun lórí ìṣòro. Àwọn wo ló sábà ń nílò awin? Arábìnrin tí ọkọ rẹ̀ pàdánù iṣẹ́, àwọn òbí tí wọ́n ní owó ilé-ìwòsàn, oníṣòwò kékeré tó ń jàkadì láti là á já. Èlé ń fara mọ́ àìní yẹn. Kò bìkítà bóyá wọ́n lè san púpọ̀ sí i-ó fipá mú wọn láti san. Kò sí ohun ìjà, kò sí ìwà ipá, síbẹ̀ ó ń díẹ̀díẹ̀ gba ohun díẹ̀ tí wọ́n ní. Islam dúró lórí òdodo àti èèwọ̀ pínpín. Nínú òwò tó yẹ, ẹ̀gbẹ́ méjèèjì pín èèwọ̀ náà: tí òwò bá yọrí sí rere, àwọn méjèèjì jèrè; tí kò bá yọrí sí rere, olùdókòwò náà pàdánù díẹ̀ náà. Òdodo nìyẹn. Pẹ̀lú èlé, ayani náà kò fẹ́rẹ̀ẹ́ ní èèwọ̀ kankan-bóyá ó rọrùn tàbí kò rọrùn, ẹni tó yáwó gbọ́dọ̀ san. Ẹgbẹ́ kan máa ń jèrè nígbà gbogbo, èkejì ló ń gbé gbogbo ẹrù náà. Àìwọ̀ntúnwọ̀sì yẹn ni Islam ń gbógun tì. Tí gbogbo àwùjọ bá ń gbé ayé lórí èlé ńkọ́? Nígbà náà owó kì í ká-ó ń kójọ. Owó máa ń wà láti ọ̀dọ̀ àwọn ìdílé tó ń tiraka lọ sí àwọn ilé-iṣẹ́ ńlá, láti ọ̀dọ̀ àwọn aláìní lọ sí àwọn ọlọ́rọ̀. Bí ó ti ń lọ, ó ń pọ̀n gàà sí àìdóju-ìṣe. Islam fẹ́ kí owó máa kà, kò fẹ́ kí ó kóra jọ. Owó tó fi ara pamọ́ kọjá owó nìkaná. Gbèsè ń mú àìsùn àìwọ̀sàn, àníyàn gbogbo ìgbà, ilé tí ó tú ká, àwọn ìdílé tí wọ́n wà nínú ìgbékalẹ̀ tó ń di okùn. Ìbàjẹ́ náà kan ọkàn àti ẹ̀mí, kì í ṣe àpò owó lásán. Àwọn kan ń béèrè pé: "Tí èlé bá jẹ́ ohun tí òfin gbà lọ́pọ̀ ibi, kí ló fà á tí wọ́n fẹ́ fi léèwọ̀?" Nítorí pé Islam fi òdodo dájọ́, kì í ṣe òfin lásán. Àdéhùn kan lè jẹ́ tí òfin gbà tó bá ṣe tán, síbẹ̀ ó lè tàpá sí àwọn aláìlera. Kùránì ń bìkítà nípa bóyá ètò náà ṣe péye ní tòótọ́. Àti kí ló tún ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú èrè? Islam ya òwò sọ́tọ̀ kúrò nínú riba. Oníṣòwò ń ra ọjà, ó ń rìnrìnàjò, ó tọ́jú wọn, ó sì ń ṣe èèwọ̀. Èrè máa ń wá láti inú ìsapá, àfikún ìyí, àti èèwọ̀ pínpín. Èlé ń jẹ kí owó máa bímọ owó láìsí iṣẹ́ gidi. Nìyẹn ló fà á tí "Allah fi yọ̀ǹda òwò tí ó sì ṣe èlé ní èèwọ̀" (Kùránì 2:275). Ìkìlọ̀ tó lágbára yìí kì í ṣe nítorí pé èlé wà lásán. Ó jẹ́ pé gbígbé ayé kalẹ̀ lórí rẹ̀ ń sọ pé ètò tí àwọn ọlọ́rọ̀ ń dọlọ́rọ̀ sí i láìsí èèwọ̀, tí àwọn aláìní sì ń rì sínú òsì jẹ́ ohun tó wọ́pọ̀. Ní ojú Islam, èyí ń ba òdodo àti àánú tí àwùjọ gbọ́dọ̀ dúró lé jẹ́. Nítorí náà, bóyá ìbéèrè tòótọ́ kì í ṣe "Ṣé èlé wọ́pọ̀?" tàbí "Ṣé òfin gbà á?" ṣùgbọ́n dípò bẹ́ẹ̀: Ǹjẹ́ nǹkan kan lè jẹ́ ohun tó wọ́pọ̀ tóbẹ́ẹ̀, tí gbogbo ènìyàn gbà, síbẹ̀ ó tún lè lòdì sí òdodo tí Allah pa láṣẹ? Ìpènijà yẹn ni Kùránì gbé kalẹ̀ fún gbogbo onígbàgbọ́.