Ko‘pincha noto‘g‘ri tushuniladigan oyat
Assalomu alaykum hammaga, Baqara surasi, 286-oyatdagi: "Alloh hech bir jonni toqatidan tashqari yuklamaydi" degan qismini bilasizmi? Ko‘pchiligimiz uni noto‘g‘ri tushunamiz shekilli. Odamlar qiynalayotganingda: "Nima kelsa ham bardosh berasan, chunki Alloh senga ko‘tara olmaydigan narsani bermaydi" deyishadi. Lekin rostini aytsam, bu menga hech to‘g‘ri kelmagandek tuyulardi. Bu gap sizning dardingizni jiddiy emasdek, mensimay qo‘yganga o‘xshab ketadi. Falastindagi birodarlarimizni, opa-singillarimizni bir o‘ylab ko‘ring, ular chidab bo‘lmas azoblarni boshdan kechirmoqda. Bu ularning "yetarlicha kuchli" bo‘lganliklaridan emas - hech kim bunday narsani boshidan o‘tkazmasligi kerak. Bu insoniyatning shafqatsizligi va dunyo sinovlari tufayli sodir bo‘ladi. Yana men mo‘min kishi qattiq qiynoqlar ostida, qalbi mustahkam bo‘lsa ham, Allohga yoki Payg‘ambarimizga ﷺ qarshi gapirishi mumkinligi haqidagi hukm haqida ham o‘ylab qolardim. Agar biz shunchaki hamma narsaga chidab berishimiz kerak bo‘lsa, bu yengillik bo‘lmagan bo‘lardi. Shayx Jamaal Diwanning bir ma’ruzasida eshitganman, asl ma’nosi hisob-kitobga oid: sen chindan ko‘tara olmaydigan narsalaring uchun javobgar bo‘lmaysan. Agar biror narsa sening toqatingdan ortiq bo‘lsa, Alloh bu haqida sendan so‘roq qilmaydi. Ba’zi bilimdon odamlar buni odamlarni o‘zlarini ojiz his qildiradigan yoki kurashlari arzimasday tuyuladigan tarzda tushuntirishi juda achinarli. Bu birovni chinakamiga xafa qilishi - hatto battar tushkunlikka olib kelishi mumkin. Alloh barchamizga tushunish va yengillik nasib etsin.