Maaliif Muharram Waggaa Haaraa Islaamaa ta'e? Seenaa fi Hiikkaa Isaa

Ummanni Islaamaa lakkoofsa guyyaa mataa isaanii qabu, Waggaa Haaraa Islaamaa kan Muddee 1ffaa irratti argamu. Murteen kun waa'ee ijaarsa kaaleendara Hijriyaa kan Kaliifaa Umar bin Khattab bara 17 Hijriyaa (638 AD) keessatti hundeesse waliin walqabata. Maqaan Hijriyaa ka'umsa isaa sochii godansa Nabi Muhammad SAW Makkaa irraa gara Madiinaa irraa argate. Yaadni kaaleendara uumuuf sababni isaa xalayaa fi sanadoowwan gara naannoo adda addaatti ergamu guyyaa fi waggaa iftoomina hin qabneef. Umar achii sahaabaawwan waliin mari'achuudhaan jalqaba lakkoofsa guyyaa murteessuuf yaada walii galan. Akka waliigaltee, godansa Nabi akka jalqaba waggaa Islaamaa ta'ee fudhatame, sababiin isaas godansi seenaa qabeessummaa guddaa uummataa kan dhugaa fi soba addaan baase waan ta'eef. Godansi ji'a Rabiul Awal keessa raawwatame ta'us, murteen godansaa fi qophii isaa Muddee irraa jalqabe. Utsmaan bin Affaan Muddee akka jalqaba waggaatti yaada dhiheesse, sababiin isaas ji'a kabajamaa (haram) ta'uu, yeroo hajjii booda, akkasumas aadaa Arabaa keessatti ji'a jalqabaati. Muharram akka ji'a kabajamaatti (suuraa At-Taubah keeyyata 36), ji'a Rabbii ta'uu, akkasumas sawmuu sunnaa guddaa kan akka ashuuraa kan cubbuu waggaa darbe dhiqsuu danda'u qabaachuu irraa kan ka'e kabaja addaa qaba. https://mozaik.inilah.com/dakwah/mengapa-muharram-jadi-tahun-baru-islam-ini-sejarah-dan-maknanya