Nde woɗɗaa haa fajr? Bayaliraajo sawru.

Assalamu alaikum on kala! Mido Alla yon waɗa koɓe ɗuuɗɗude. Hannde, haa men haala huunde jaɓɓeende faade e nuulal, ɓurde nde caɗeele e lewru Ramadan maa e nuulal goɗɗe. Laɓɓinal ngal mawnungal nde noon: ko hono hannde sanne fof men haani haɓɓugo ñaamude e yaraade so nuulal faade e Subaka? Kono ko adhaan Subaka so waɗataa? Maa men heblitano haa o yaaju? Ndee ko ɗume faada anndal jangudiije renndoɓe je ɗiɗiɗi-Hanafiyankooɓe, Maalikiyankooɓe, Shaafi’iyankooɓe, e Hanbaliyankooɓe. Nuulal oon ngun ɗeƴata ko nder ɓangeeri goonga, ko ngal sahaa Subaka fuɗɗira. So tawii hannde, ɗum woni ko adhaan Subaka haa weeɗtata. Wono, so ɓangeeri goonga ngol aranii, aɗa haani haɓɓugo ñaamude e yaraade, wataa a reta. Allah wi’i e Alqur’aan (2:187): “Ñaamee e yaree haa fillamdaaji ɓanngu ngal ɓanngitano on haa fillamdaaji ɓaleejo.” Ɗum naangee, so a yi’ii ɓanngu ɓangeeri, ko oon woni joom-maa. Hino woodi hikmande to Nabiyu Muhammad (jom-ma won e makko) o cafii ɗum ɓangngal. O wi’i: Bilal o noddi adhaan ngam o yaltin yimɓe, kono sahaa Subaka goonga ko nde Ibn Umm Maktum noddiri adhaan. Wono, aɗa waawi ñaamude haa a nanii adhaan Ibn Umm Maktum, wonaa adhaan Bilaal. Ɗum holli ko adhaan ɗiɗi wonnoo nder sahaa oon, kono min ɗoon ko adhaan ɓangeeri goonga ko noddirta. Yimɓe ɗiɗi no meɗƴata ɓernde e hikmande goɗɗo o wi’a: “So a nanii adhaan ɓernde tawii aɗa ñaamudo, ñaamu.” Kono jangudiije cafii ɗum ko oon adhaan arande o noddirta ado ɓangeeri, wonaa adhaan Subaka. Wono, so a anndi ko adhaan ɓangeeri goonga o noddiri, aɗa haani haɓɓugo daa, hatta si aɗa e nder ñaamirde nda. So aɗa feewaani, haɗtu ɗum! So fokkitorde ɗum, renndoɓe ɗee je ɗiɗiɗi ndokkondirii: so ɓangeeri goonga fuɗɗii, nuulal maa fuɗɗii, aɗa waawaa ñaamude e yaraade caggal ɗum. Wata a heblit e adhaan o yaaju, wata a hootu e gite goɗɗe heɓaaɗe so ɗum wonaa e ɓangngal ɗee. Jokkondir e ko jangudiije ngoolaaɓe noddani ngam a sirru. Won kadi e faɗɗirgal yiɗɗo: ko ɓurɗe moƴƴude a dogugo e anndal caɗeele e suɓaade e gite keewɗe hakkunde maɓɓe. Ndee Alla waɗan min ngam min jokkondir e laawol goonga! So aɗa woodi laɓɓinaji ɗiɗi, addan ɗum e darnde les. Allah yo mballitin ngol janngirde!