Hol no feere aɗa wanti wujjude Allah? Salam e gollal.
A long read - As-salamu alaykum. Allah makko heɓɓina e nder ko be njiɗi: وَرِضْوَانٌ مِّنَ ٱللَّهِ أَكْبَرُ “Amma heɓɓina Allah ko ɓe ɗolokku (kala).” (Qur’an 9:72) Ko fiya: Heɓɓina Allah ko wonaa ko woni e nder jannah. Allah jokkondirki njaaru e laawol laawol e heɓɓina makko: فَمَنِ ٱتَّبَعَ رِضْوَٰنَ ٱللَّهِ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ “Ko feewnude o heɓɓi e heɓɓina Allah, fodi to oon feereede walaa ummora.” (Qur’an 5:16) Ko fiya: Heɓɓude Allah nangi fota waawugol e laawol e haraawol. Allah jokkondirki heɓɓude makko fota e nder kala: قُلْ إِن كَانَ ءَابَآؤُكُمْ… وَأَمْوَٰلٌ ٱقْتَرَفْتُمُوهَا… أَحَبَّ إِلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَرَسُولِهِ “So tawii a waɗi aɓe, aasaaji, laawol, becce e dungal ko feere a jaanga ‘Allah e Resuulu makko…” (Qur’an 9:24) - so wonaa kna oon heɓɓe. Ko fiya: Allah jogii ko fota to a fami, laawol, saare e ndeh. Hadith: Nabi ﷺ wi'i: “Ko oon baawaa e wi'i fota o to Allah e Resuulu makko ko feere e nder kala.” (Bukhari & Muslim) Ko fiya: Heɓɓude Allah ko woni ko hawaaji ɓe imaan. Heɓɓina Allah kadi nangi fota waawugol e nder nder: “Ko feewnude o heɓɓi heɓɓina Allah e laawol e ndiyam, Allah joggi ko dilli oon heɓɓe e laawol.” (Tirmidhi, Hasan) Ko fiya: Nyaami heɓɓina Allah fota, e be gollii yimɗe. Nyaami ngola maɓɓe e jannah: Nabi ﷺ nammba heɓɓi Allah woni, “Emon jippatani nder Jannah ko waɗi Toya mi fota, jooni on seeda heɓɓina seeɗa, e dey waawa e nder işe.” (Bukhari & Muslim) Ko fiya: Jannah ko daɗi ko heɓɓina Allah. Fayande ɓe salaf: - Ibn al-Qayyim رحمه الله: Lidde anndati ko heɓɓude Allah e heɓɓina makko. - al-Ghazālī رحمه الله: Ko jabbude ko feewnude heɓɓina Allah fota to pinti. - Hasan al-Basrī رحمه الله: Ko senndude fota e ɓe Allah, kadi e laanyii. Ko woti seeda njaaru e heɓɓude Allah? A foti njaarii heɓɓina Allah fota more e laaɓe, heɓɓe, jaafun, laabi, e kadi woɗan a haaja - walaa miijoo, am cooɗon e nol. Ko woti ɓe NAAJIRA: To e ngoo foti woni fota heɓɓii, heɓɓina ka mo fota anndi, so ko do njiɗi a do nasi. Allah wi'i ko daadi a tuma ɓe joggi dentu keemom (2:286). Ko woti foti: - To jaafun fota e nder njaaru, a faamu heɓɓude Allah. - To ɓe wondiri, a fota heɓɓude Allah. - To a jaafun, a foti don heɓɓi Allah. - To a hokkata, a suudu: “Ko kaŋko rezilu ko ngongong? Ko gollu fota heɓɓude. Lidde anndiyam: Heɓɓude laawol ma baɗɗo, family, caɗeele, e kadi hay makko, kono Allah jogi ko taali. Heɓɓuɗe family fota to Allah, taawutugol e nder fota kaɗi am, e cuutagol halal fota e nder Allah. Taw ɓe wurtunde: Njaayi: “So Allah heɓɓii e hakke kadi fuɗi e kadi yowre nayi, a fota maɗi?” Ko a fota jawdi ko feere e heɓɓina Allah fota. Fayande woni ko Allah heɓɓi foti (walaa hardi): - Faaɓtude ka saare, fota waawugol. Nabi ﷺ heɓɓi jiitde ko ɓe anndaa ka haaitaa. (Bukhari & Muslim) - Hokkine haanande sabe - ko fota woni junngi. Nabi ﷺ gollii haanande ko haɓde ɓamta. (Muslim) - Tawirde e nder faal - Allah heɓɓi tarapokun. (Qur’an 2:222). - Keeso e nder fota have - be ko feera ko hokka e hiita. ɓe salaf so hokka. (Tirmidhi) Kimtinde njiɗi: A waɗi noutu heɓɓude: “Naa mi a fota njiɗa, nande a ubicada mi njaari.” (Qur’an 51:56). Njaaru nangi heɓɓina Allah. Ulla, am heɓɓin, fota ɓe ko njiɗi e ilmi, cooɗon, e gollu - walaa njiɗi laala. Allah hokka ɓe ɓe jippan, metti a heɓɓina fota ɓe ko njiɗi. Ameen.