تجسس در اسلام: تعریف، حکم، دلایل، مثال‌های روزمره و خطرات آن

تجسس یعنی دنبال کردن عیب‌ها، خطاها یا رازهای دیگران. این کار در اسلام خیلی حرام است و از گناهان بزرگ حساب می‌شود، چون می‌تواند روابط بین انسان‌ها را خراب کند. اما علما تجسس را در حالت ضرورت جایز می‌دانند، مثلاً وقتی که پای تحقیق از مجرمان یا جاسوسی از دشمن در زمان جنگ برای امنیت مسلمانان در میان باشد. ممنوعیت تجسس در قرآن تأکید شده، از جمله سوره حجرات آیه ۱۲ که نهی می‌کند از دنبال کردن عیب‌های دیگران، و سوره اسراء آیه ۳۶ در مورد نهی از پیروی چیزی بدون علم. پیامبر محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم هم در حدیثی که بخاری روایت کرده از تجسس نهی کرده و یادآوری می‌کند هر کس دنبال عیب برادرش باشد، خدا عیب خودش را فاش می‌کند (ترمذی). مثال‌های تجسس در زندگی روزمره شامل جاسوسی از کارهای روزانه دیگران، چک کردن موبایل شریک زندگی پنهانی، شنود مکالمات، گشتن دنبال عیب‌ها در شبکه‌های اجتماعی، خواندن پیام‌های کسی بدون اجازه، و داکسینگ. این رفتار خطرناک است چون می‌تواند برادری را خراب کند، باب غیبت و تهمت را باز کند، دشمنی درست کند و اسلام خود آدم را هم ضایع کند. https://mozaik.inilah.com/dakwah/tajassus-dalam-islam-pengertian-hukum-dalil-contoh-sehari-hari-dan-bahayanya