بەلەی خوێن: ڕونکردنەوە و جۆربەجۆرکردن بەپێی عەلەمەکان

پاکیزە پاراستنی لەش، جلوبەرگ و شوێن لە کاتی نوێژ کردنێک لە یەکێک لە کارە سوپاسەکانە دیاریکراوە لە قورئانە، لە یەکێک لە ئایەتەکانی سوورەتی ئەلمودەتسیر ئایەتی چوارە. پرسیاری زۆرە ئەوەیە ئایا خوێن بەلە زانیەوە لە نەجسەکانە ئەتوانێ نوێژ لەناو بێنێ. بەپێی سەلماندن عەلەمە گەورەکانی چوار مەزھەبە (شافعی، مەلەکی، حەنبەلی، حەنەفی)، خوێن بەشێوەیەکی بنەڕەتی بە بەلە دادەنرێ، بەگورەی دەستوورێکی خوایە لە سوورەتی ئەلئەنعام ئایەتی 145ە ئەوە دەستورەکەی بە خوێنی ڕێی (مسفوه) بێڕەواتیە. عەلەمە خوێنە جۆربەجۆر دەکەن بۆ ئەوەی بەلەیەکەی دیاری بکەن. خوێنی ئاژەڵەکانی ڕێی (دام مسفوه)، خوێنی بەراز، سەگ و گیانەکانی سەر بڵێس بەلە بوونەوە، جگە ئەو خوێنەی لەسەر گۆشتە پاک کراوە و خوێنەکەی چەوری بەقورە. خوێنی کەرمەکانی بچووکە وەکو مێشە پاک نرخێنەوە. بۆ خوێنی مرۆڤ، زۆربەی عەلەمە خوێنی ڕێی بەلە نرخێنەوە، ھەرچەندە بڕیاری ترە بە پاک دەزانێ. ھەموو عەلەمەکان بڕیاری خوێنی شوھەدا پاکە. خوێنی حەیض و نەفاس بەشێوەیەکی بنەڕەتی بەلەیە، لەگەڵ ڕێنماییێکی دیاریکراو بۆ پاککردنی جلوبەرگی ئەو شوێنەکەی. لەکرداری، بیرۆکەیەکی ma'fuw (لێبوردنەوە) هەیە بۆ بەلەی خوێنەکانی دەورکردنی دژوارە. بەپێی شێخ بن بەز، خوێنی بەلەیەکەی لە قەبارەی بچووکە (دەوروبەری قەبارەی نێوەکەی) لێبوردنەوە. خوێنی پەڵەیەک، تاڵەکانەوە، یا نەخۆشی پێستەکانەوە ھەر لێبوردنەوە لەگەڵ شرەتێک: ھەڵاتنەکەی نەخۆشخوازە، نەڕواێت لە ناوچەی پەڵەکە و نەلێکەوە بە شلەمەنی/شتێکی ترە. ئەگەر شرەتەکە پێگەیشت، نوێژ لەناو نابێ. https://mozaik.inilah.com/dakwah/apakah-darah-najis-dalam-islam