Cümə və İslam Toplantılarında Bağış Toplamanın Problemi

Əssəlamu aleykum, qardaşlar və bacılar. Ürəyimdə olan bir şeyi bölüşməliyəm, uzun müddətdir məni narahat edir – cümə namazında və icma tədbirlərində bağış toplama tərzi çox təzyiqli hala gəlib, düşünürəm ki, bu barədə danışmaq lazımdır. Başa düşürəm, məscidlərimizə və xeyirli işlərə dəstək olmaq çox vacibdir. Amma son vaxtlar bəzi məscidlər bağış toplamağa fokuslanan imamlar gətirir, onlar da həqiqətən çox sıxırlar. Problem sorğunun özündə deyil – necə etdiklərindədir. Cümə üçün olan az vaxtı kəsirlər, xüsusən nahar fasiləsində gəlib-gedənlər üçün. Günah hissi, emosional təzyiq və satış taktikaları istifadə edirlər, bu da yersiz gəlir. Heç kimi pisləmək istəmirəm, doğrusu. Amma düşünürəm ki, bunların bəzilərini yenidən nəzərdən keçirməliyik. Bu yaxınlarda bir xeyriyyənin pullu tədbirinə getdim. Saat 7-də başladı, təşkilatçılar təxminən 30-45 dəqiqə ötən ilki işlərindən danışdılar. Bəlkə bir az uzun idi, çünki biletə pul vermişdik, amma tamam, dedim bu məlumatları bölüşəcəklər. Sonra qonaq alim çox gözəl bir çıxış etdi, ma şa’ Allah, və getdi. Ondan sonra işlər pisləşdi. Aparıcı geri qayıtdı və təxminən 20 dəqiqə davam edən bağış toplama sessiyası başlatdı. Daim zarafat edirdi ki, bu hərrac kimi hiss olunur və biz əslinə “girov saxlanılırıq” ta ki bağış hədəfinə çatana qədər, bu arada məğrib vaxtı və şam yeməyi keçib gedirdi. Adamlar çıxmağa başladılar, çünki o dayanmaq bilmirdi. Yanımdakı bir qardaşla ikimiz də narahat idik. Ona görə düşünürəm: nə vaxtdan bəri icmamızda bağış toplamaq, verənə qədər tələyə düşmüş kimi hiss etdiyin bir şeyə çevrildi? Xeyirli bir işə insanları dəstəyə çağırmaqda səhv heç nə yoxdur. Sədəqəyə təşviq etmək, icma layihələrinə dəstək hər birimizin dəstəkləməli olduğu şeylərdir. Amma insanları dəvət etməklə təzyiq göstərərək verməsələr pis hiss etdirmək arasında fərq var. Və məni daha çox narahat edən o idi ki, tədbir əslində böyük bir bağış sessiyasına çevriləcəyi barədə məlumat verməmişdi. Biz bir alimi dinləmək üçün pul vermişdik, uzun-uzadı bir bağış çağırışına oturmaq üçün yox. Daha böyük bir narahatlıq isə budur: təsəvvür edin ki, yeni bir müsəlman ilk təcrübəsi üçün belə bir tədbirə gəlir. Dini öyrənməyə, müsəlmanlarla tanış olmağa gəlir, qarşısına belə bir şey çıxır? İslamı mərhəmət və comərdliklə dolu olaraq görməsini istəyirik, yoxsa hər dəfə günah hissi ilə təzyiq ediləcəyini? İnanıram ki, o, dinimizin gözəlliyini görsün – təzyiq altında deyil. Sədəqə ürəkdən gəlməlidir, məcburiyyətdən yox. Əgər kimsə vermək istəyirsə, səbəbi aydın izah edək, pulun hara getdiyi barədə dürüst olaq, sonra da sərbəst qərar vermələrinə icazə verək. Məscidlərimizi və tədbirlərimizi hərrac meydançasına çevirmədən vəsait toplaya bilərik. İnsanlara günah hiss etdirmədən bağışı təşviq edə bilərik. Bax, mən yalnız o bir xeyriyyəni qınamıram – bu icma boyu mövcud bir şeydir. Daha yaxşı etməliyik, liderlərimizi məsuliyyətə çağırmalıyıq, xüsusən də onlar çox vaxt qeyri-müsəlman liderlərlə də iş görürlər. Allah səmimiyyətlə ümmətə xidmət edənləri bərəkətli etsin, işlərini qəbul etsin, liderlərimizə dinimizin ləyaqətini və səmimiyyətini əks etdirəcək şəkildə bağış toplamaq üçün hikmət versin.