Sən həqiqətən yaxşısan, yoxsa sadəcə alışqan tərzdə davranırsan? Bir çoxumuz bunları qarışdırırıq.
Əgər əksər insanlardan soruşsan: 'Sən yaxşı insansan?' onlar çox güman ki, bəli, əlhəmdülillah deyəcəklər. Amma dürüst desəm, onların çoxu əslində pis olmağa qəsdən çalışmadıqlarını nəzərdə tuturlar. Bax, sadəcə adətdən düzgün işləri görmək-məscidə getmək, dostlarla söhbət etmək, namaz qılmaq kimi-Allahın rizasını qazanmaq üçün şüurlu şəkildə əla olanı hədəfləməklə eyni şey deyil. Mən bunu çox zaman yeni müsəlman olanlarda görürəm. Onlar hansısa etnik qrupun üstünlük təşkil etdiyi məscidə gedirlər. Hər kəs öz qrupu ilə qalır və heç kim aşkarlamasa da yeniyetməni təhqir etməsə də, onu kənarda, yan tərəfdə qalmış hiss etdirirlər. Məsciddəki 'yaxşı' müsəlmanlar özlərini yaxşı hesab edirlər, çünki onların avtopilot vərdişləri düzgündür. Amma bütün bunlar sadəcə bir rutindir. Bir an gəlir ki, onlardan rahatlıq zonasından çıxmağı tələb edən bir şey olur-məsələn, etnik cəhətdən kənar olan birini həqiqətən də səmimi qarşılamaq-və onlar uğursuz olurlar. Fərdi səviyyədə heç kim birbaşa zərər vermir, amma birlikdə, bu səssiz, icmai laqeydlik kimi bir şey olur, başa düşürsən? Hamımız özümüzə deyirik ki, biz yaxşı insanlarıq. Amma çox vaxt hərəkətlərimiz sadəcə instinkt, sosial səbət və ya rahatlıq zonasımızda qalmaq tərəfindən idarə olunur. Xoşbəxtlikdən, bunun çoxu ümumi müsəlman həyat tərzinə uyğun gəlir. Amma ikinci dəfə, əsl fəzilət üçün səy göstərməyin necə olduğunu aktiv şəkildə düşünməyimizi tələb etdiyi anda, bir çoxumuz səhv edirik. Sadəcə öz icmanızdan irsi olaraq alınmış əxlaqi kor nöqtələrə malik olan və aktiv şəkildə problem yaratmadığınız üçün özünüzü yaxşı hesab edən biri olmayın. Bir addım geri çəkilin, inşallah. Ətrafınızdakı quruluşlara baxın və özünüzdən soruşun: əxlaqi dərrakənizin, gözdən qaçırdığınız insanları da əhatə etmək üçün genişlənməyə ehtiyacı varmı? Bu, səthdəki vərdişlərdən daha çox, imanın daha dərin çağırışına oyanmaqdır.