Nega bir jonni o‘ldirish butun insoniyatni o‘ldirgandek deyiladi? Islomda bunga sabab mana
Indoneziyada yana qotillik va mayda bo‘laklarga bo‘lish holati yuz berdi, bu inson hayotiga bo‘lgan hurmat yo‘qolganda qanchalik dahshatli ekanini ko‘rsatdi. Islomda inson joni Alloh taoloning omonati bo‘lib, juda yuqori maqomga ega va himoya qilinishi shart. Qur’on bir jonni hech qanday asossiz o‘ldirish gunohining og‘irligini shunday tasvirlaydi: “Kim biror odamni boshqa bir odamni o‘ldirgani yoki yer yuzida buzg‘unchilik qilgani uchun bo‘lmasa o‘ldirsa, xuddi butun odamlarni o‘ldirganga o‘xshaydi.“ (Moida surasi, 32-oyat).
Jonni himoya qilish Islom shariatining asosiy maqsadlaridan biridir. Imom Shotibiy “Al-Muvofaqot” asarida shariat himoya qiladigan besh asosiy zaruriyatni sanaydi: din, jon, or-nomus, mol va nasab. Islomda qotillik katta gunohlar sirasiga kiradi, Qur’on va hadislarda bunga qattiq tahdidlar bor. Niso surasining 93-oyatida mo‘min kishini qasddan o‘ldirganning jazosi jahannam ekani aytilgan, Payg‘ambarimiz s.a.v. esa dunyoning yo‘q bo‘lishi bir musulmonning haqsiz o‘ldirilishidan Alloh nazdida yengilroq ekanini aytganlar.
Islom faqat axloqiy taqiqni beribgina qolmay, qasos va diyat kabi huquqiy mexanizmlarni ham taqdim etadi, bu esa adolat o‘rnatish va qotillikning oldini olishga xizmat qiladi. Baqara surasining 178–179-oyatlarida qasosning farzligi va uning hayotni saqlab qolishdagi hikmati ta’kidlanadi. Qasos shunchaki jazo emas, balki jamiyatni himoya qilish vositasi bo‘lib, jinoyatchiga javobgarlik yuklab, oldini olish ta’siriga ega.
Qotillik va mayda bo‘laklarga bo‘lish holatlari inson hayotiga bo‘lgan hurmatni birgalikda saqlashimiz kerakligini eslatib turishi lozim. Islomda bir jon shunchaki raqam emas, balki sharafli omonat bo‘lib, dunyoda ham, Alloh taolo huzurida ham javobgarlik oqibatlariga ega.
https://mozaik.inilah.com/dakw