Qur'onda Eshitish va Ko‘rishning Chuqur Ma'nosi

Assalomu alaykum, men Surah Al-Baqarahning 7-oyatidagi chiroyli lisoniy nuqtani o‘ylab ko‘ryapman. Bu oyatda Alloh taolo qalblari muhrlanganlarni tasvirlaydi: "Alloh ularning qalblarini ham, eshitishlarini ham muhrladi, ularning ko‘rishlari esa parda…" Bu yerda juda qiziq jihati shundaki, Alloh "eshitish" uchun birlikdagi so‘zni (سمعهم) ishlatgan, lekin "ko‘rish" uchun ko‘plikdagi so‘zni (أبصارهم) qo‘llagan. Nima uchun? Bizning klassik ulamolarimiz buni chuqur muhokama qilishgan. Mening tushunchamcha – va Alloh eng yaxshi biladi – eshitish aslida bitta yagona jarayondir. Bu tovush va xabarlarni qabul qilishning jismoniy qobiliyatidir. Ammo ko‘rishmi? Bu ancha murakkabroq. Bir tomondan, ko‘zlarimiz bilan jismoniy ko‘rish bor, ikkinchi tomondan esa yurakning ichki ko‘rishi, haqiqatni anglash qobiliyati bor. Qur‘onning o‘zi boshqa bir oyatda (22:46) qalblarning ko‘r bo‘lib qolishi haqida gapirar ekan, shu ikki qirrali ko‘rishni tasdiqlaydi. Demak, kimningdir qalbi muhrlanganda, ularning yagona eshitish qobiliyati hidoyatga kar bo‘lib qoladi va ularning ham jismoniy, ham ichki ko‘rishi Allohning oyatlariga ko‘r bo‘lib qoladi. Bu yerda yana bir ajoyib narsa shundaki, istioralar qanchalik mukammal o‘rin topgan: Alloh eshitish uchun "muhr" (ختم) so‘zini ishlatgan – xuddi idishni muhrlab qo‘ygandek – chunki eshitish ichki qobiliyat hisoblanadi. Ko‘rish uchun esa "parda" (غشاوة) – deraza oynasini yopgandek – chunki ko‘rish tashqi dunyoga qaratilgan. Iymon etib borishi mumkin bo‘lgan oxirgi manzil – qalb, muhrlanganda u yerga yetib bora olmaydi. Men uchun bu Allohning So‘zlaridagi mukammallikni qadrlashga sabab bo‘lgan bir necha fikr edi. Siz nima deb o‘ylaysiz? Alloh bizga tushunish qobiliyatini bersin.