اللەنى تونۇش: ئىسلامدىكى خالىقنى چۈشىنىش
اللە يالغۇز ھەقىقىي تەڭرىدۇر – ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىمنى ئىبادەت قىلىشقا لايىق ئەمەس. ئۇ ھەر جەھەتتە بىردىنبىر ۋە كامال ئىگىسى، خالىقنىڭ ھېچبىرى ئۇنىڭ بىلەن تەڭلىشەلمەيدۇ. قۇرئان ۋە پەيغەمبەر (ئەلەيھىسسالام) نىڭ تەلىماتلىرىدىن ئۇنىڭ ھايات، بىلىم، كۈچ، ئاڭلاش، كۆرۈش ۋە باشقا سۈپەتلەرگە ئىگە ئىكەنلىكىنى بىلسەكمۇ، ئۇنىڭ زاتىنى تولۇق خىيال قىلالمايمىز ياكى چۈشەنمەيمىز. بىز پەقەت ئۇنىڭ بىزگە چۈشىنىشكە يول قويغان نەرسىلەرنىلا چۈشىنىمىز. سۇبھانەللاھ، اللە باشتىنلا يالغۇز ئىدى. باشقا ھېچنەرسە يوق ئىدى – سو يوق، ئەرش يوق، ھېچنەرسە يوق – قۇرئاندا ئېيتقانداي: 'ئۇ ئەۋۋەلدۇر'. ئاندىن ئۇنىڭ ئىرادىسى بىلەن ئەرشنى، سۇنى، قەلەمنى ۋە لەۋھۇل مەھپۇزنى خلق قىلدى. شۇنداقلا يەتتە ئاسمان ۋە يەتتە زېمىننى ياراتتى. ئۇنىڭ ئەرشى سۇنىڭ ئۈستىدە، ئۇ ئۇنى ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلىقىغا ماس كېلىدىغان شەكىلدە باشقۇرىدۇ. ئۇ ھەممە نەرسىنى دەپتەرگە يېزىپ، قەلەمگە (ئۇنىڭ خالىقىنىڭ بىر قىسمى، لېكىن بىز قانداق نەرسە ئىكەنلىكىنى ئېنىق بىلمەيمىز) قىيامەت كۈنىگىچە ھەممە نەرسىنىڭ تەقدىرىنى يېزىشىنى بۇيرۇدى. شۇڭا قەلەم اللەنىڭ كامال بىلىمى ئاساسىدا بولغان، بولىدىغان ۋە بولۇشى مۇمكىن بولغان ھەممە نەرسىنى يازدى. ئۇنىڭ خالىسا بولىدۇ، ئەگەر خالىمىسا بولمايدۇ. ئۇ پەقەت 'بول' دېسە، بولىدۇ. اللە ھەققىدە تېخىمۇ كۆپ بىلىشكە تېگىشلىك نەرسىلەر بار، ئىنشائاللاھ.