شبِ قدر بارے اصلی احادیث

شبِ قدر رمضان دی سبھ توں وݙی رات ہے۔ اللہ سبحانہ وتعالیٰ نے قرآن وچ اِس رات کیتے پوری سورت نازل کیتی ہے - سورۃ القدر۔ اِس رات دی عبادت ہزار مہینیاں دی عبادت توں وی زیادہ بہتر ہے۔ وݙیاں صحیح احادیث وچ اِس رات دی فضیلت، وقت، نشانیاں تے عبادتاں دا ذکر ہے۔ کجھ اہم احادیث حوالیاں دے نال ایہاں ہیں۔ ١۔ شبِ قدر دی فضیلت ابو ہریرہ رضی اللہ عنہ توں روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: > "جیڑھا شخص ایمان دے نال تے ثواب دی نیّت نال شبِ قدر وچ قیام (نماز) کردا ہے، اوندے پچھلے گناہ معاف کر ݙتے ویندن۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۱۹۰۱ صحیح مسلم – ۷۵۹ اِس حدیث توں پتہ لڳدا ہے کہ اِس رات دی عبادت دا سبھ توں وݙا فائدہ گناہاں دی مغفرت ہے۔ ٢۔ رمضان دی آخری ݙہ راتاں وچ شبِ قدر دی تلاش عائشہ رضی اللہ عنہا بیان کردیاں ہن: > "جݙݨ رمضان دی آخری ݙہ راتاں شروع تھیندیاں ہن، تاں اللہ دے رسول ﷺ اپݨی عبادت وچ مشقت ودھا ݙیندے، راتاں جاڳدے تے اپݨے گھر والیاں کوں وی جاڳیندے۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۲۰۲۴ صحیح مسلم – ۱۱۷۴ اِس توں پتہ لڳدا ہے کہ نبی ﷺ اِنّھاں راتاں وچ عبادت تے خصوصی توجہ دیندے ہن۔ ٣۔ آخری ݙہ راتاں دی طاق راتاں وچ اِس دی تلاش عائشہ رضی اللہ عنہا توں روایت ہے کہ اللہ دے رسول ﷺ نے فرمایا: > "رمضان دی آخری ݙہ راتاں دی طاق راتاں وچ شبِ قدر دی تلاش کرو۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۲۰۱۷ صحیح مسلم – ۱۱۶۹ اِس واسطے علما ۲۱ویں، ۲۳ویں، ۲۵ویں، ۲۷ویں تے ۲۹ویں راتاں تے زور دیندن۔ ۴۔ آخری ست راتاں دی اہمیت ابن عمر رضی اللہ عنہ توں روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: > "جیڑھا شبِ قدر دی تلاش کرݨا چاہندے، اوہ رمضان دی آخری ست راتاں وچ تلاش کرو۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۲۰۱۵ صحیح مسلم – ۱۱۶۵ اِس توں پتہ لڳدا ہے کہ آخری ݙہ راتاں وچوں آخری ست راتاں دا تے وی زیادہ اہم ہیں۔ ۵۔ متعین تاریخ چُھپا ݙتی ڳئی عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ بیان کردے ہن: > اللہ دے رسول ﷺ اساݙے کول شبِ قدر دے بارے وچ ݙسݨ آئے، پر ݙو مسلمان جھیڑے کرݨ لڳے۔ اُنھاں نے ول فرمایا: "میں تہاکوں اِس بارے وچ ݙسݨ آیا ساں، پر اُنھاں دے جھیڑے پاروں اُو علم واپس گھن گیا ڳیا۔ شاید تہاݙے کیتے اے چنگا ہے۔ سو اِس کوں ۲۵ویں، ۲۷ویں تے ۲۹ویں راتاں وچ تلاش کرو۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۲۰۲۳ ۶۔ شبِ قدر دی خاص دعا عائشہ رضی اللہ عنہا نے نبی ﷺ نال پُچّھیا: اے اللہ دے رسول! جے مینوں پتہ لڳے جو کہڑی رات شبِ قدر ہے، تاں میں کیہاں آکھاں؟ اُنھاں نے جواب ݙتا: اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي تلفظ: اللّھُمَّ اِنَّکَ عَفُوٌ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّی۔ مطلب: اے اللہ، تُوں بہت معاف کرݨ والا ہے، تُوں معاف کرݨ پسند کردیں، تاں مینوں معاف کر ݙے۔ حوالہ: جامع الترمذی – ۳۵۱۳ سنن ابن ماجہ – ۳۸۵۰ (اے حدیث صحیح ہے) ۷۔ شبِ قدر دی نشانی ابی بن کعب رضی اللہ عنہ توں روایت ہے کہ اللہ دے رسول ﷺ نے فرمایا: > "شبِ قدر دے اڳلے ݙیہاڑے سورج نرم روشنیاں نال طلوع تھیندے۔" حوالہ: صحیح مسلم – ۷۶۲ ۸۔ پُرسکون تے معتدل رات ابن عباس رضی اللہ عنہ توں روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: > "شبِ قدر پُرسکون تے معتدل ہوندی ہے، نہ ٻہوں گرم تے نہ ٻہوں ٹھنڈی۔ اڳلے ݙیہاڑے سورج نرم سُرخ روشنی نال طلوع تھیندے۔" حوالہ: صحیح ابن خزیمہ – ۲۱۹۰ مسند الطیالسی – ۳۴۹ ۹۔ اِس رات فرشتیاں دا نُزول اللہ سبحانہ وتعالیٰ قرآن وچ فرمیندے: > "فرشتے تے روح (جبرائیل) اپݨے رب دے حکم نال ہر کَم کیتے اتردے ہن۔" حوالہ: سورۃ القدر – آیت ۴ علما ذکر کریندن جو اِس رات ݙھیر سارے فرشتے زمین تے اتردے ہن، اُنھاں لوکاں کیتے دعا کرݨ جیڑے عبادت وچ مشغول ہوندن۔ ١۰۔ نبی ﷺ دا اعتکاف دا معمول عائشہ رضی اللہ عنہا آکھیا: > "اللہ دے رسول ﷺ رمضان دی آخری ݙہ راتاں وچ اعتکاف بیٹھدے رہندے یہاں تک جو اللہ نے اُنھاں دی روح قَبض کر گھدی۔" حوالہ: صحیح بخاری – ۲۰۲۶ صحیح مسلم – ۱۱۷۲ اِس توں پتہ لڳدا ہے جو اُنھاں دی اِنّھاں راتاں وچ مسجد وچ اعتکاف بیٹھݨ دی کوشش ہوندی ہے، اِس امید تے جو شبِ قدر مل ونڄے۔ صحیح احادیث توں کلیدی باتیں: شبِ قدر رمضان دی آخری ݙہ راتاں وچ ہوندی ہے۔ اِس دی تلاش طاق راتاں وچ سبھ توں چنگا ہے۔ اِس رات دی عبادت پچھلے گناہاں دی مغفرت دا سبب ہے۔ نبی ﷺ اپݨی عبادت ودھا ݙیندے ہن تے اعتکاف کریندے ہن۔ ݙھیر سارے علما، خاص کر سلفی روایت دے، صلاح ݙیندن جو صرف ۲۷ویں رات تے ہی عبادت محدود نہ کرݨی، بلکہ آخری ݙہ ݙینہہ دیاں طاق راتاں - ۲۱ویں، ۲۳ویں، ۲۵ویں، ۲۷ویں تے ۲۹ویں - وچ مشغول تھیوݨا چاہیدا ہے۔