Fooyyaa'iinsa Ji'a Muharramii fi Sadarkaa Afran Asooraa Ashuuraa Fiqihiin

Ji'i Muharram ji'a jalqabaa kaaleendara Hijriyyaa kabajamaa baay'eedha. Nabi Muhammad SAW isa Syahrullah (Ji'a Rabbii) jedhanii waaman. Ji'ni kun ji'oota harbamoo afran keessaa tokko, kan Muslimoonni hamtuu hojjechuu irraa ittifamanii fi dalagaa gaarii, keessumaa soomuu sunnaa, baay'isuu irratti jajjabeeffaman. Dhorkiin cubbuu hojjechuu ji'a kana keessatti ulfinni isaa guddaa, yeroo mindaa dalagaa gaariin immoo dachaa baay'ata. Hojii gaarii ji'a Muharram keessatti hunda caalu soomuu, keessumaa Soomuu Ashuuraa 10 Muharram. Ergamaa SAW akka jedhanitti, soomni kun cubbuu waggaa darbe sanaa haquu danda'a (HR. Muslim). Mishira Yihudootaa irraa adda bahuuf, soomuu Tasuu'aa 9 Muharram illee itti jajjabeessuun eeggamani. Ulamaa fiqih sadarkaa soomuu Ashuuraa akka afran qooddani: hunda caalaa guutuu kan soomu 9, 10, 11 Muharram; lammaffaa 9 fi 10; sadaffaa 10 fi 11; afraffaa 10 Muharram qofaa. Dogoggorra lamaan guyyaa Ashuuraa ilaaluu keessatti, kan irraa fagaachuu qaban: isa guyyaa gaddaa taasisanii boo'uun (akka aadaa garee tokkoo) ykn guyyaa jila fi gammachuu taasifatan. Islaamummaan haala walqixxummaa, jechuun guyyaa sanaan amantiin akka soomuu, arjoomuu, fi istighfaara, dabarsuu kan jajjabeessu, malee waan irra darbe hojjechuu miti. Wallahu a’lam bishawab. https://mozaik.inilah.com/ibadah/keutamaan-bulan-muharram-dan-4-tingkatan-puasa-asyura-menurut-fikih