Amala foon wareegaa qulqulluu, mallattoolee baay'ee hin beekamne
Ayyaana Idul Adhaa dura, bineensa wareegaa filachuu malee, qulqullina fooniis yaaddoo ta'a. Dr. Henny Nuraini, barsiisaa IPB, akka ibsutti, halluu, bocaa fi fooliin foon loon, gafarsa, reettii fi hoolaa qulqullina isaa adda baasuuf mallattoolee gurguddoo dha. Halluu mioglobinii irratti bu'uureffamee jiraata; foon haaraa yeroo muranii qilleensa saaxilamu halluu diimaa calaqqisaa ta'a.
Bocaan foon loonii tiisuu giddu galeessa ta'a, kan gafarsaa ammoo baay'ee suphee dha. Hoolaa fi reettiin caalaatti laafaa ta'uu danda'u. Foon haaraa fooliin isaa nama hin mufachiisu; loon foolii lallaafaa qaba, gafarsi kan irra cimaa fi kormi reettii dulloomaa foolii cinaa'aa qaba. Foon salphaatti manca'uu danda'a, kanaafuu kunuunsa fi kuusaa gaarii barbaada.
Dr. Henny hawaasa yaadachiisa akka qulqullina qalma irraa jalqabanii hamma dabarfatan mirkaneessan. Yeroo sanuma affeelamuu baate, foon qabanaa'essitootti kuusuu ykn qorramuu qaba akka qulqullina isaa eeggamtuuf.
https://mozaik.inilah.com/hala