15 Seeroota Dheeraa 'Mad' Qira'aa Qur'aanaa Keessatti: Hiika, Gosoota, fi Fakkeenya Guutuu
Seerri dheeraa 'mad' kutaa barbaachisaa beekumsa qira'aa Qur'aanaa (tajwiid) keessaa tokko yoo ta'u, akka Muslimoonni hubatan barbaachisa. Afaaniin, 'mad' jechuun dheerina jechuudha; jechuunis sagalee qubee Arabaa sababa qubee dheeraa (alif, waaw sukuun, ykn yaa sukuun) wajjin walqunnamuuf dheeressuudha. Bu'uurri isaa: alif booda fat-haa, waaw sukuun booda dhamma, fi yaa sukuun booda kasraa of keessatti qabata.
Seerri dheeraa 'mad' gara mad aslii (mad thabi'i) kan harki lama (harakaat) dubbifamu, fi mad far'i (damee) kan gosa 14 qabuutti qoodama. Mad far'n sababa dabalataa kan akka hamzaa, sukuun, tashdiid, ykn waqafi wajjin walqunnamuun uuma. Fakkeen mad thabi'i jecha الْوَسْوَاسِ suura An-Naas keeyyata 4 keessatti argama.
Gosoonni 14 mad far'i: mad waajib muttashil, mad jaa'iz munfashil, mad laazim muthaqqal kalimii, mad laazim mukhaffaf kalimii, mad layyin, mad 'aaridh lissukuun, mad silah qashiirah, mad silah thawiilah, mad 'iwadh, mad badal, mad laazim harfii mukhaffaf, mad laazim harfii muthaqqal, mad tamkiin, fi mad farq of keessatti qabatu. Tokkoon tokkoon isaanii dheerina qira'aa fi fakkeenya Qur'aana keessaa qabu.
Hubannoon seeroota dheeraa 15 kun Muslimoonni Qur'aana sirnaan akkaataa tajwiidiin dubbisan gargaara, kanaanis dogoggora hiika jijjiiruu danda'u irraa fagaatu.
https://mozaik.inilah.com/ibad