Qajeelfama Islaamaa Barbaachu: Haala Maatii Cimaa Waliin Tajaajilu
Assalaamu alaikum. Dhiira waggaa 30 ol ta'e. Akka guddatee, abbaan kiyya garaa cimaa qaba ture. Irra hedduu sodaadha ture; waan xiqqoo irratti akka iyyuu, natti miila dhangala'u ture. Haadha kiyyas, waggaa baay'ee erganii, maatii ishee biraa jiraatan dhiheeffachuu hin dandeenye, kuni yeroo hunda dogoggora ta'e jedhee yaada. Odoo hin dhiyaannee mana keessa jiraadha ture. Yeroo ammaa abbaan kiyya garaa tasgabbaa'aa ta'ee jiraachuu isaa, haadha kiyya dalagaalee ishiin natti hiraarsa guddaa. Yeroo hunda of-privaasiyyeessuun naaf hin eeyyamne, waan hunda beekuu fedha, hojii koo dhaabuu mana qulqulluuuf yookiin mana dhufan waliin taa'u na ajajju, hata'u garuu nama biraatti kophaa'uu naan jedhu, akkuma dandeettii hin qabne na tajaajilu. Guyyaa kanaafii qaama kiyya ni miidha; matukkee guddaa, dallansuu qabuu, fi sammuu kiyyaas ni rakkifata. Waggaa 15 ta'uun, abbaan kiyya obboleetti kiyyaatiin waan saalaatiin waliin haasa'u dhaga'ee, kuni natti hiraarsa guddaa ta'e. Inni nama salaata salatuu, Hajjas baasee, garuu waggaa 20 ol riba (liqii) waliin tajaajilu. Haadha kiyyas, dhiironni namoota isheen qunnamtii hin qaban wajjin onlainiin haasa'u dhaga'ee, abbaan kiyyas yeroo tokko faayilii ishee dhiheessaa ture. Dalagaan isaani kanaa naaf geessisuun nyaachisaafi dhibbaa. Alhamdulillah, waggaa kana dura mana isaa bahee, ammoo ni fuudhee, niitiin kiyya wajjin jiraachu qophaa'aa jira. Haadha kiyya torban keessatti yeroo hedduun na bilbilta, haala kana hunda ta'uu ishee irraa deebi'uun dallansuu, matukkee, fi dhibbiin sana na deebisa. Obboleessi kiyya guddaan yeroo durii mana bahee, rakkinni maatiin kana irraa ka'eef talaalliin sammuu keessatti jira. Waan'aan maatiin kiyya wajjin qunnamuun na dhukkubsata; haadha kiyya yeroo baay'ee na komata. Barruu kuni barreessaa jiruu na dinqisiisa, matukkee haadha kiyya bilbila irraa of qusachuu irraa na qabu. Niitiin kiyyaafi ilmaan kiyya wajjin nagaan jiraachuu fedha, rakkinni kun fuudha kiyya miidhuu sodaadha. Qajeelfamni Islaamaa irraa ka'ee, haala kiyya kabajuuf jalqaba waggaa 6-12 akka qunnamtii na dhaabuun eeyyama qaba? Mirkaneessaa hin qabne haala haadha kiyyaa abbaan kiyyaaf himuu qaba? Bilbila haadha kiyyaa torban tokkotti deebisuun naaf dirqama? Qajeelfama deen keenya irratti hundaa'uu barbaada.