Қасиетті Құранның ғажайып шеберлігіне шолу

Құран сөйлемдеріндегі сөздердің реті қаншалықты қуатты екенін көрсететін бір-екі мысалға тоқталайық. Мысалы, мына аятты алайық: وَلَئِنْ مَسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَا وَيْلَنَٓا اِنَّا كُنَّا ظَالِم۪ينَ (Егер Раббыңның азабының жеңіл тиісі оларға жетсе, олар: "Қасірет! Біз әлбетте, әділетсіз болдық!" - дейді). Бұл сөйлем азаптың қаншалықты қорқынышты екенін оның *мүмкіндігінше ең кішкентай бөлігіне* назар аудару арқылы көрсетеді. Өрнектің әрбір бөлігі осы кішілік идеясына бағытталған және оны нығайтады. "Егер" сөзі күмән элементін енгізеді, бұл бір нәрсенің ықтималдығы аз немесе өте аз екенін білдіреді. "Тиісі" етістігі жеңіл, мұңсыз байланысты білдіреді - тағы да, аз мөлшерде. "Жеңіл тиісі" - бұл жай ғана бір реттік иіс, грамматикалық тұрғыдан ол жекеше түрде, яғни бір реттік оқиға екенін көрсетеді. Грамматикалық құрылым (*тануин*) оны анықталмаған етіп көрсетеді, оның соншалықты аз екенін, іс жүзінде байқалмайтындай екенін атап өтеді. "...ның" деген сөз оның тек бір бөлігі немесе үлесі екенін, яғни тапшылықты білдіреді. Тіпті "азабы" деген сөз де жазаның қатал түрлерімен салыстырғанда жеңілірек нұсқасын білдіреді. Ал "Алғыстық" (Рабб) сияқты атаулардың орнына "Алғыстық" (Рабб), мейірімділік білдіретін сөзді қолдану, оны жұмсартады және осы кішілік тақырыбына бағыттайды. Түйінді мәселе мынада: егер осы ұсақ, жанама айтылған азаптың мөлшері тіпті осындай күшті әсер етсе, онда Құдай жазасының толық шындығы қаншалықты қорқынышты болуы керек екенін елестетіңіз. Бұл сөйлемнің әрбір шағын бөлігі қалай бірігіп жұмыс істейтіні таңқаларлық, әр сөз негізгі мақсатты қолдайды. Бұл Құран сөзінің тереңдігіне кішкене шолу ғана. Аллаһ бізді азаптың ең болмағанда аз ғана мөлшерінен де сақтасын. Ол бізді Өзінің ризалығы мен Жәннатқа бағдарласын. Амин.