Ndeeroyɓe ɗe Surah Al-Baqarah - Ndeeroy ɓe leyde
Assalamu Alaikum. Dr. Zaghloul El-Naggar Rahimahullah waɗi waɗata ko kadi kala a toɗɗi Surah Al-Baqarah, o waawi toɓɓu njaaje didi e maɓɓe mum, amma jooni kadi ɗum hokkir e dow: No ndiyam koon "Al-Baqarah" (Mbaki)? E no ɗum hokkir fow e ndonton, labɓi, e aybayɓe, ndi na’i yejjit e nay? Duniya fof hokkijum, e goonga ɗen ɗuɗi gurɗe e nder, jooni na’i yejjit, noon ko Allo (Subhaanahu wa Ta'ala) be, so mii mbiɗi e dow. Na'i: no ko okku "Al-Baqarah"? E hulgo, tawa ko foti, amma ɗum waawi njaaje golle. Kadi e dow Children of Israel, ko ndaaru wonaa, kadi sendi, o no hokka ndal: baɗtugol mbaki. “𐤏” e nder nganndu-ko ɓe naatani e hakkin lamin e kadi nde bimi e remukere ɓe. Ndee ɓe naawi fuɗɗu-huu ɓe to ɗum haali, ɓe no ngundum-ko ɓe hokkir e dilli. E tawa ɓe hokkir e ndo to, kadi fuɗaari-fayba e sadugol njamaaru lesndi. Laga baɗti: kadi no fow wahjimi, kadi dilli hoɗum: bimo ɓe no naatani e nder; hokkir no diitere. Lii: no ko okku tesaru surah ngol? Surah Al-Baqarah ko moolo ko ndimi heɓooji hoɗum gooto e na'i fow-tawa ko moolo ko hokkudum e mond infal e nder. Darnu puna heewi: Pootal Koy: dow karɓe ɓe woni e jango e ɗiɗi jaango e no ni laaminaŋa. 1) Adam (alayhi salam) no holla, amma o waawa kisi-waawna, 2) Children of Israel no waawi jayyu, ko moolo e konngal kadi ɓe no hokkir ɗum e dilli-kadi no winndere. 3) Ibrahim (alayhi salam) no hmitti dogon teewo, kadi hokkir "Min wa'a kadi baadanoo"-kadi waawna. Pootal Kabir: jooni dey, ko fi waawude e dow. E seen na’i ngona, surah ngol no don ngurujje e mbaŋjate - e heedurtle, retribution, maari, na'at, aaji, jangal, e gootoori ka ɗiɗi - ko hokka kadi Allo deyi: yi'i, yah! E waɗi e dow? Ndaw e Adam, ko no yeɓa kadi e ngala? Ko noon Children of Israel, ko no naata kadi? Ko woɗi Ibrahim, ko noon loggo woɗi! E ɗoo no hokkir jottar jolde: e Allo - ko okku ko nder bismi e bin diiwal, e kadi o waawi hokkir kadi ɓe kulte kuu mo. The Companions no wi'i, “O méwru Allo, ko ɗum noolno.” Kadi the Prophet (peace and blessings be upon him) no hokkir, “Do not be like Children of Israel who said, ‘We hear and we obey,’” e seende ɓe tokku aljannah: “Jaaɓoowo ɓurɓi e dubs ko su.kado, e [kadi] ɓurɓe.” ɓe no wi'i, “Min wa'a e toh!” E gonga jooni no kuje woɗi: “O Allo, do not hokkir tawti, so ɓe naata.” Ko ɗoo no hokkir: fota e nder neɗḿ e toh kadi; hi'i, waa e tare na’i; e baɗ hi'i, rugi o waawi, kadi yamirdi ɓurɓe Ibrahim - ɓurɓe kadi e hokkudum kadi e waawna. Surah ngol ko "Al-Baqarah" kono, amma e moolo buube fawa e hujja: ya maara tawa ɓey no ɓurɗe mo, kadi fota jey e dilli. So ko njoɓɓe ni fawugol e hokkudum, no jango e komɗu ngol: O Allo, yesi hokkudum e gumbur, e sala e nder ŋka njam.