بۆچی کوشتنی یەک گیان وەک کوشتنی هەموو مرۆڤایەتی وەسف کراوە؟ ئەمە هۆکارەکەیە لە ئیسلامدا
دووبارە ڕووداوی کوشتن بە شێوەی پارچەپارچەکردن لە ئەندەنوسیا ڕوویدەدات، ئەمەش نیشان دەدات کە چەند ترسناکە کاتێک بەهای ژیانی مرۆڤ ڕێز لێ ناگیرێت. لە ئیسلامدا، گیانی مرۆڤ ئەمانەتێکی خودای گەورەیە و پێگەیەکی زۆر بەرزی هەیە و پاراستنی پێویستە. قورئان گەورەیی گوناهی لەناوبردنی یەک گیان بەبێ هۆکاری ڕەوا بەم شێوەیە وێنا دەکات: "هەرکەسێک مرۆڤێک بکوژێت، نەک لەبەر ئەوەی ئەو (مرۆڤە) کەسێکی تری کوشتبێت، یان لەبەر ئەوەی لە زەویدا خراپەکاری کردبێت، ئەوا وەک ئەوەیە هەموو مرۆڤایەتی کوشتبێت." (سورەتی المائدة [5]: 32).
پاراستنی گیان بەشێکە لە ئامانجە بنەڕەتییەکانی شەریعەتی ئیسلامی. ئیمام شاطبی لە "الموافقات"دا پێنج پێویستی بنەڕەتی ئاماژە پێدەکات کە شەریعەت دەیپارێزێت، ئەوانیش: ئایین، گیان، شەرەف، ماڵ، و ڕەچەڵەک. کوشتن لە ئیسلامدا وەک گوناهێکی گەورە دانراوە، هەڕەشەی توند لە قورئان و فەرمایشتەکاندا بۆ هاتووە. سورەتی النساء [4]: 93 باسی سزای دۆزەخ بۆ ئەو کەسانە دەکات کە بە ئەنقەست موسڵمانێک دەکوژن، لە کاتێکدا پێغەمبەر (د.خ) فەرموویەتی کە لەناوچوونی دنیا لەلای خوا سووکترە لە کوشتنی موسڵمانێک بەبێ ماف.
ئیسلام تەنها قەدەغەکاری ئەخلاقی نەخستووەتە ڕوو، بەڵکو میکانیزمی حوکمی وەک قصاص و دیەتیش دابین کردووە بۆ دابینکردنی دادپەروەری و ڕێگریکردن لە کوشتن. سورەتی البقرة [2]: 178-179 جەخت لەسەر پێویستی قصاص و حیکمەتەکەی دەکاتەوە وەک دەستەبەری مانەوەی ژیان. قصاص تەنها سزایەکی سادە نییە، بەڵکو پاراستنی کۆمەڵگایە بە دابینکردنی دڵنیایی لە بەرپرسیارێتی تاوانبار و کاریگەری ڕێگریکەر.
ڕووداوەکانی کوشتن و پارچەپارچەکردن دەبێت بیرخەرەوە بن کە ڕێزگرتن لە ژیانی مرۆڤ دەبێت بەیەکەوە بپارێزرێت. لە ئیسلامدا، یەک گیان تەنها ژمارەیەک نییە، بەڵکو ئەمانەتێکە شەرەفی هەیە و لە دونیادا و لەلای خوای گەورە بەرپرسیارێتی لەسەرە.
https://mozaik.inilah.com/dakw