Quranın İlk Latın Tərcüməsi: Başa Düşmək üçün Yox, Təkzib üçün Bir Alət

Miladdan sonra 1143-cü ildə, Peter the Venerable abbatının istəyi ilə Robert of Ketton adlı bir rahib Quranın ilk tam Latın tərcüməsini ortaya qoydu. Amma işin maraqlı tərəfi odur ki, bu, məsihilərin İslamı öyrənməsinə kömək etmək üçün hazırlanmamışdı. Əsl məqsəd onlara İslama qarşı mübahisə etmək üçün silah vermək idi. Sadəcə verdikləri ada baxın: "Lex Mahumet pseudoprophete," yəni "Saxta Peyğəmbər Məhəmmədin Qanunu." Yəni, heç kim oxumağa başlamazdan əvvəl, bütün əsər böyük bir qərəzlə etiketlənmişdi. İndi alimlər ümumiyyətlə razılaşırlar ki, Robert dümdüz bir tərcümə etməyib. O, çox vaxt ayələri şərh edib, genişləndirib ya da qısaldıb. Cümlələri yerdən qoyub öz şərhlərini əlavə edib. Quranın öz quruluşu-surələr və ayələrlə-bir növ Latın nəsrinə çevrilib, bu da onu müsəlmanların əslində oxuduğu şeydən xeyli fərqli bir hala salıb. Daha sonra mütəxəssislər Robertin Latıncasını ərəbcə ilə müqayisə edəndə gördülər ki, o, gerçək ifadədən və mənadan çox uzaqlaşıb. Peter the Venerable-in hədəfi tərcümənin necə edildiyini və təqdim olunduğunu açıq şəkildə formalaşdırıb. İndi bir neçə əsr sonra, birbaşa ərəbcədən işləyən tərcüməçilər daha dəqiq Latınca versiyalar hazırladılar. Hətta İslama qarşı çıxan məsihi alimlər də etiraf etdilər ki, Robertin əsəri güvəniləcək qədər səliqəli deyil. Məşhur bir nümunə Muminun surəsinin 14-cü ayəsidir, insan rüşeyminin necə inkişaf etdiyindən bəhs edir. Robertin versiyası ərəbcənin dediyini demək yerinə bir çox əlavə detallar və şərhlər əlavə edib. Bu, tərcüməni şərhə çevirməyin bariz bir nümunəsidir. Yəni, ilk Latın Quranı körpü qurmaq üçün deyil, ona qarşı bir iddia qurmaq üçün idi. İcmalar arasında bilgi paylaşımının necə olduğunu düşünərkən fikirləşməyə dəyər bir şey.