Bí Mo ṣe Ń Dàgbà, Bí Hàdítì Yìi ṣe Ń Bà Mí Lẹ́rù ...

Bismillah... Ànábì ﷺ sọ pé: "Dájúdájú ẹ̀yin yó tẹ̀lé ọ̀nà àwọn tí ó ṣáájú yin, inch by inch àti yard by yard, tó bẹ́ẹ̀ tí tí wọ́n bá wọ inú ihò alángba kan, ẹ̀yin náà yó wọ̀ lẹ́yìn wọn." Àwọn Sọhábà bèèrè pé, "Àwọn Jùù àti Kristíani?" Ó dáhùn pé, "Ta ni ẹlomíran?" (Bukhārī & Muslim) Ní gbogbo ìgbà tí mo bá jókòó pẹ̀lú hàdítì yìi, ó ń mì mí síí. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí ó lágbára jùlọ àti tí ó lẹ́rù láti ọ̀dọ̀ Ànábì ﷺ. Àwọn ènìyàn sábà máa ń sọ̀rọ̀ nípa hàdítì yìi ní ọ̀nà aṣọ, ọ̀nà irun, èdè, oúnjẹ, erẹ́, tàbí àwọn n̄kan tí ó ń ṣẹlẹ̀ ní àwùjọ. Ó dára, ó ṣeé ṣe kí ìyẹn jẹ́ ara rẹ̀, ṣùgbọ́n mo nímọ̀lára pé ìkìlọ̀ náà ga ju ìyẹn lọ. Ohun tí ó kàn mí gan-an ni ohun tí ó ṣẹlẹ̀ sí àwọn àwùjọ ẹ̀sìn ṣáájú wa. Wọn kò fi ẹ̀sìn wọn sílẹ̀ láìrọ̀run. Rárá, díẹ̀díẹ̀, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí yí ẹ̀sìn padà láti bá àwọn ìfẹ́-inú wọn mu. Àwọn ẹ̀kọ́ tí ó ní lilè ni wọ́n gbé sí ẹ̀gbẹ́. Àwọn òfin tí kò bá wọn lẹ́nu ni wọ́n ń ṣàlàyé fún ara wọn. Àwọn "rárá" tí ó ṣe kedere di ọ̀pọ̀lọpọ̀ àriyànjiyàn. Òótọ́ ẹ̀sìn bẹ̀rẹ̀ sí ní ìdájọ́ nípasẹ̀ ohun tí àwùjọ gbà ju ohun tí a fi ránṣẹ́ lọ. Ní wíwo àyiká lónìí, mo máa ń ronu nígbà míràn bóyá a ń rí ohun kan náà ń ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú àwọn Mùsùlùmí. Nígbà tí ìdájọ́ kan bá bá ohun tí a fẹ́ mu, a máa yárá fa àyọkà Kuránì àti Hàdítì mu. Ṣùgbọ́n nígbà tí ìdájọ́ kan bá tàpá sí ìfẹ́-ọkàn wa, lójíjí a máa gbọ́ ohun bíi "Ẹ̀sìn Ìslààm sì nílàtí yipadà," "Ìyẹn wà fún ìgbà ìyẹn ni," "A gbọ́dọ̀ ṣe ìmudara," "Èyí kò ṣe é lò nísìnsìnyí," "Àwùjọ ti tẹ̀sìwájú." Bẹ́ẹ̀ni, àwọn ẹlẹ́kọ̀ọ́ ẹ̀sìn ti yàtọ̀ láìláyé lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rọ̀, àti ìsapá olóòtútọ́ láti lóye (ijtihad) jẹ́ ohun tó ṣe pataki. Ìyẹn kò jẹ́ ọ̀rọ̀ mi. Ohun tí ó ń kà mí láàmú ni nígbà tí àwọn ènìyàn bá bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdáhùn tí wọ́n fẹ́, lẹ́yìn náà wọ́n wá ọ̀nà láti jẹ́ kí Ẹ̀sìn Ìslààm bá a mu. Ànábì ﷺ kò sọ pé àwa yó di Jùù tàbí Kristíani. Ó sọ pé a yó tẹ̀lé ọ̀nà wọn ní tòsìtòsì, tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n bá wọ inú ihò alángba, àwa yó tẹ̀lé wọn. Ní ọjọ́ yìí, a sábà máa ń ṣe afarawé àwọn gbajúmọ̀ ènìyàn kan náà, èrò kan náà, ìtàn òṣèlú kan náà, ìwọ̀n ìwà kan náà, àti nígbà míràn àni ìṣe náà sí ẹ̀sìn fúnra rẹ̀. Ó dàbí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ Mùsùlùmí kò ń bèèrè mọ́: "Kí ni Allāhu sọ? Kí ni Ànábì ﷺ kọ́?" Dípò ìyẹn, ìbèèrè náà di: "Kí ni ó dára ní àwùjọ lóde òní?" Ìyipadà èrò yẹn ni ìdí tí hàdítì yìi fi ń bà mí lẹ́rù tó bẹ́ẹ̀. Bóyá ìtumọ̀ tí ó jinlẹ̀ julọ ti àsọtẹ́lẹ̀ yìi kò ṣe wà nínú aṣọ, èdè, tàbí àṣà-bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé gbogbo ìyẹn ń ṣẹlẹ̀. Bóyá ó jẹ́ ti fàfà láti ṣàtúnṣe ẹ̀sìn ní àyiká ìfẹ́ ara wa dípò kí a ṣàtúnṣe ara wa ní àyiká ohun tí a fi ránṣẹ́. Kí Allāhu tọ́ gbogbo wa sọ́nà, kí O sì mú wa dúró ṣinṣin lórí ọ̀nà tí ó tọ̀. Ameen.