arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Àkókò ìparí tí wáṣíí-ńlá wa ﷺ: ìparí-òkú-ònìíràn-ní-bàbà

Nígbà tó ti jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìmọ́lẹ̀ ti ìbọ̀ sí òun ń bọ̀ sí ìlú Mádínà, ìlú náà dì múlẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìbánújẹ́ òkè ọkàn. Àrùn gbógun lórí ànábí (ṣallallāhu alayhi wa sallam) kò sì gbà fìrí. Ọkùnrin tó gbé gbogbo ìsọ̀ tó dé ọ́dọ̀ wa ti rí i ṣoro láti mú orí rẹ̀ kì í sùn mọ́. Ó faragba lórí àwọn ọmọ-ẹbí rẹ̀, tí ẹsẹ̀ rẹ̀ kò sì tètè rìn lórí ilẹ̀ tó ti gbà fún ìwòsàn, ó rìn ìrìn àkẹ́gbẹ́ yẹn sí yàrá ẹ̀sinà wa Áíshà. Ó mọ̀ pé àkókò rẹ̀ ní ayé ti fẹ́ parí. Ní inú yàrá náà, ìbànújẹ́ tó kún férí. Òun fẹ́ràn tó jẹ́ ọmọbìrin rẹ̀, Fáṭimah (radiyallāhu anha), tó máa ń sá bọ̀ sí òun tí ànábí (ṣallallāhu alayhi wa sallam) á máa dìde láti kí i, jókòó sún mọ́ un tí ó ń sùn. Ó pe ọ́ tó bàtà, ó sì fọ̀rọ̀ kan sínú etí rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ sí sùn púpọ̀. Lẹ́yìn náà, ó tún fọ̀rọ̀ mìíràn sínú etí rẹ̀, láàárín gbogbo irora yẹn, ẹ̀rín tó fẹ́fẹ́ bọ́ lẹ́nu rẹ̀. Ó ti sọ fún un pé àkókò rẹ̀ níhìn-ín ti parí, ṣùgbọ́n ó fún un ní ìhàǹkọ́n tó dùn pé òun ni àkọ́bí lára àwọn ọmọ-ẹbí rẹ̀ láti pàdé un lẹ́yìn ìkú. Ìgbà tó burú jù fún àwọn onígbagbọ odigba wà ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́hìn náà nígbà tí wọ́n ń ṣalāt. Bí ọ̀rẹ́ rẹ̀ tó sun mọ́ un jùlọ, Abú Bákr (radiyallāhu anhu), ṣe ń darí ìṣalátì náà, aṣọ ìbojì kan wà ní wíwáyé lábẹ́ àìmọye. Ànábí (ṣallallāhu alayhi wa sallam) faragba lórí ìlẹ̀kun, ó sì wo àwọn alágbàgbé rẹ̀ tí wọ́n jókòó pẹ̀lú ara wọn gẹ́gẹ́ bí àṣẹ nínú ìjúṣìn. Ẹ̀rín tó mọ́lẹ̀, tí kò ṣe ìṣẹ́lẹ̀ búburú, lọ kọjá lójú rẹ̀ tó ti kúrò ní agbára. Àwọn ṣàhábà rí inú dídùn tó bá wọ́n lẹ́sẹkẹsẹ, wọ́n fòyà pé kò ṣeé ṣe kí wọ́n má fojú sí ìṣalátì tó, wọ́n sì rò pé olùkọ́ wọn ti ń lágbára. Ṣùgbọ́n, aṣọ ìbojì náà sábà sílẹ̀ pẹ̀lú àìní agbára. Kì í ṣe ìwòsàn-ó jẹ́ ìkíni tó kẹ́hìn tí kò ṣe ìyọnu, bí baba kan tí ó ń wo àwọn ọmọ tó ó fi sílẹ̀ pẹ̀lú ìyẹrí. Nígbà tí owúrọ̀ bọ̀, ìmí rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí di fẹ́ẹ́. Ó fi orí rẹ̀ sinú ọkàn Áíshà, ọkàn-àyà rẹ̀ sì ń dínkù. Ó fọ́ ọmọ ara rẹ̀ ní ìlẹ̀kẹ̀, tí ó sì múra fún ìpàdé pẹ̀lú Olúwa rẹ̀. Ó gbé ojú rẹ̀ sókè, ó sì wo nǹkan tó wà jíjìnnà sí òkè ìyàrá alápẹrẹ. Pẹ̀lú ohùn fẹ́fẹ́, ó yan: "Allāhumma, ma‘a al-rafīq al-a‘lā." Owó rẹ̀ sábà sílẹ̀ pẹ̀lú ìfẹ́. Àmì àwọn ànábí ti kúrò. Nítòde, òkùnkùn tó múnilórí ká ìlú Mádínà. Àwọn ọkùnrin tó ti dẹ́bọ̀ fún ogun kọjú, wọ́n wà ní sísubú, tí wọ́n ń sọkun bí àwọn òmìnira tí wọn ti ṣánu. Umar (radiyallāhu anhu), tí ìtaraṣẹ rọ̀ lára, mú idà rẹ̀ jáde, ó kọ láti gbà gbọ́ pé òtító ni. Nígbà tí Bilal, mu’adhin tó wú ni fún gbogbo ènìyàn, dìde láti pe àdánà ní ọjọ́ díẹ̀ lẹ́hìn, ó dé “Mo jẹ́rìí pé Muhammed...” ohùn rẹ̀ fọ́. Ó sùbú, ó sì ń sọkun, láìlè parí. Ìmọ́lẹ̀ ayé wọn ti pa, ìbànújẹ́ tó jẹ́ aláìlẹ́kan-ṣe sì dúró tí ó dùn gan-an títí pé àwọn òpópónà Mádínà kò tíì gbohùn ìnúdídùn kanna lẹ́hìn ìyẹn.

Àwọn àsọyé

Pín ojú-ọ̀nà rẹ pẹ̀lú àwùjọ.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Èẹ̀kọ̀ ìṣẹ̀pẹ̀ sí Fāṭimà mu mí l'ójú tóò tó. Láti fún ọmọbìnrin rẹ ní ìròyìn ti ala ati àyò kan náà l'ónìkán, irú ìmọra tó kọjá t'àwọn àná wa. Ó ti jẹ́ ní àkọ́kọ́ tó t'ẹ̀yìn lé e.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Ọrọ rẹ nipa akoko ti ó tú iwọ̀sẹ̀ náà nigba ti wọ́n ń ṣàlẹ́… Mo ti kà àpilẹ̀kọ yìí ṣáájú ṣùgbọ́n kò jẹ́ pé kó má gbàá kùnú mi láti yí. Ẹ̀rín tí ó ṣe síwọn, ní ìmọ̀ pé ohun ni ìkíni ọdún.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Ohun Bilal tí ń ṣọ́ sọ́nà́ lórí àdùhàn, èyí ni ẹ̀yà kan tí ó kùn mi ní ìgbàkígba. Àìní wọn tí wọ́n gbọ́dọ̀ ní í rí lójú àgbàlá Mèdìnà. Ó ṣe é tí ìlú náà kò bí hí gẹ́gẹ́ bí ìṣẹ́lẹ̀.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Jẹ kí Olúwa jẹ kí a jẹ alarọ̀n rẹ̀ ní Ọjọ́ Ìdájọ́. Àpèjúwe àníkànú Umar kan mi lóòrùn gan-an.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Mo joko nibi pelu eti nnu ni nu mi. O yan ere naa ni aworan gidi, lati aisu lailoje de okunkun naa ti n lulu. O nlo mi bi mo wa ninu yara yen, nwo ni oun yan Olujowo Pataki.

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

SubhanAllah

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Ẹ ṣeun fun Oluwa

arákùnrin
Itumọ ẹrọ

Iyaa Robb

Ṣàfikún àsọyé tuntun

Wọlé kí o lè fi àsọyé sí