Ẹgbọn mi ọkùnrin ni wàlí mi, ṣùgbọ́n ínú bíbí àti ìwà rẹ̀ ń fi mí lẹ́nu nípa ọjọ́ ìwáyé mi
Aṣalāmu alaykum. Mo ní ṣiṣoro tó fẹ́ràn ní ìlànà bàbá mi agbọnrin, ó sì ń ka mi lẹ́rù nítorí ó ní láti jẹ́ wali mi fún ìgbéyàwó. Gbọ́dọ́ ní, mo ní àṣàmú bí ohun tó ń bọ̀ nítòsí ìrán wọ̀nyí. Bàbá mi agbọnrin tí kó ibinú sùn. Òun wá nínú bí ọjọ́ kún, títì mú ìbínú fún ìgbà pípẹ́, tí ẹnikẹ́ni bá bá a sọ̀rọ̀ pẹlú, ó ní láti kórìíra. Ìtàn púpọ̀ wà níhìn-ínn. Bàbá wa tiṣẹ́ fún wàhálà nígbà tó ti wa ṣẹ́, pàápàá jùlọ pẹlú bàbá mi agbọnrin. Lẹ́yìn ilé-ìwé girama, bàbá mi agbọnrin ṣiṣẹ́ pẹ̀lú bàbá wa títí di ọdún 25, àmọ́ wọ́n tako ara wọn púpọ̀. Àwọn ohun tó wáyé. Bàbá mi agbọnrin bẹ̀rẹ̀ sí í hùwà àìtọ́jú sí bàbá wa ó sì ti ṣiṣẹ́ pẹlú màmá wa. Mo mọ̀ pé bàbá wa kò lóhun tó dáradára àti pé ó ti wà fún wàhálà nínú ìgbà kan-kì í ṣe pé mo ń sọ pé ó pẹ́ tán. Ṣùgbọ́n àní lẹ́yìn tó bàbá wa ti fẹ́rẹ́ dẹ̀ tó sì dẹ̀bọ̀ sílẹ̀, bàbá mi agbọnrin tún ń mu ìbínú tó pọ̀. Yóò kígbe sí i lẹ́nu kan, ó sì lè ṣe é fún wàhálà pẹlú màmá wa. Màmá wa máa ń tọjú bàbá mi agbọnrin nígbà tó bàbá wa bínú sí i. Nísinsìyí bàbá ti kú, Ọlọ́run á sàánú fún un. Mo ro pé bàbá mi agbọnrin yí padà díẹ̀ lẹ́yìn ìyẹn, ṣùgbọ́n àwọn ohun àtijọ́ ń pa dà. Kò fẹ́ran gbígbọ́ ohunkóhun, pàápàá láti ọwọ́ mi. Mo ní rírú pé ó kò fẹ́ran gbígbọ́ ìmọ̀ran láti ọwọ́ obìnrin. Ṣé ìyí ni èrò àwọn ọkùnrin lórí, tàbí kí n máṣe fọwọ́sowọ́pọ̀? Ohun díẹ̀ tó wáyé: Mo sọ ọ̀rọ̀ tí kò ṣe déédé bíi, “Jẹ́ kí a jẹun ní òde òní.” Ó bínú lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ó sì léhùn, “Òjọ́ ìdì l'àná. Àwọn èèyàn ní ìdì." Mo túmọ̀ sí lẹ́yìn ìjọsìn Ìdì, bíi oúnjẹ àárọ̀ tàbí alẹ́. Ṣùgbọ́n dipo kí ó tọ̀rẹ̀, "Ṣé o túmọ̀ sí lẹ́yìn ìjọsìn?" ó gbéra bínú ó sì jẹ́ kí n rí bíi pé mo ti sọ nǹkan àìlànà. Èyí ń ṣẹlẹ̀ púpọ̀ púpọ̀. Tí mo bá kò sọ ọ̀rọ̀ dádé, ó ń bínú ó sì yí i padà sí mi. Mo tún sọ ara mi lénu pé ó jẹ́ àtúnṣe pẹlú mi, pàápàá. Alhamdulillah, Ọlọ́run ti bùn mi lórí ṣíṣiṣẹ́ ó sì mú iṣẹ́ mi rọrùn lójoojúmọ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Mo ń ṣiṣẹ́ méjì nísinsìyí nítorí mo fẹ́ gbàwó, ran màmá wa lọ́wọ́, ó sì mú ọjọ́ iwájú mi dára. Mo tún ń sanwó fún ìtúnṣe ilé nítorí àwọn nǹkan ń wá ìtúnṣe. Bàbá mi agbọnrin ń ṣiṣẹ́ fún Grab, ṣùgbọ́n gbọ́dọ́ ní, láti ohun tí mo rí, ó ń lò púpọ̀ ìgbà rẹ̀ ní ilé tí ó ń ṣeré tí ó sì ń sinmi. Kò ba mí lẹ́rù pé ó ń gbìyànjú tó láti ra ọwọ́ ìjẹ. Ṣùgbọ́n mo mọ̀ pé tí mo bá sọ irú ọ̀rọ̀ bẹ́ẹ̀, yóò kórìíra ó sì tẹ̀ síwájú pé ó ń gbìyànjú ó sì ń ṣiṣẹ́ lágbára. Kì í ṣe pé mo fẹ́ kígbe fún un. Òòótọ́ náà ni, kò dé mi ìdí tí ó fi máa kóra bí ìtọ́jú bá gbé e. Wà ní àkókò tí màmá wa tọrọ rẹ̀ láti ran wa lọ́wọ́ nígbà ìtúnṣe. Nítorí mo ń ṣiṣẹ́ méjì, kò ṣeé ṣe kí máa wà ní ibi tí a ń ṣe iṣẹ́ ilé gbogbo ìgbà. Àní nígbà tó mo bá ní iṣẹ́ kan, mo tún ń ran lọ́wọ́ nígbà tó bá ṣeé ṣe. Ṣùgbọ́n bàbá mi agbọnrin ti sọ ọ̀rọ̀ bíi, “Òun, ẹni tó ń ṣiṣẹ́ tó sì ní owó kò ń ran màmá lọ́wọ́ nítorí ó jẹ́ ọlọ́sẹ́ tó pọ̀ jùlọ.” Kò ń ran gẹ́gẹ́ bíi tí màmá wa bá tọrọ lọ́wọ́. Ó sì jẹ́ pé, kò tì í ronú pé ó ti ṣàìtẹ́lẹ̀ sí bàbá wa tó. Ó fi hàn gbé èyí tó ṣe. Ìyẹn ni, ó ṣàìtọ́jú tó sì ja, ó sì mú bàbá wa bínú, kò sì gbó ètò lára gidi. Láti ọdún 25, ó wà sí ilé nínú ìṣòwò ìjà, tí ó ń dúró fún àwọn oníbàárà bàbá wa láti ra nǹkan-a ní ìṣòwò irin níwájú ilé. Màmá wa ló máa ń ṣakiyèsi, ṣùgbọ́n ó wá di aláìní ìdánwò ó sì kó ipò. Ó jẹ́ iṣẹ́ tí kò gbé ìgbà, kì í ṣe iṣẹ́ tí ó gbé ìgbà. Kí ni ó ṣe? Ṣíṣùn tàbí ṣíṣeré. Ó tún ṣàlàyé pé kì í ṣe pé mo ń ṣiṣẹ́ gidi tí mo ń jókòó tí mo ń sọ̀rọ̀ tí mo sì ń rẹ́rìn-ín pẹ̀lú àwọn alábaṣiṣẹ́pọ̀. Òòótọ́ náà ni, kò mọ ibi tí ọ̀rọ̀ yìí ti wá. Àwọn èbí kan, bíi ààntì mi àti àgbà mi, ń tọjú rẹ̀ lẹ́nu kan. Wọ́n sọ pé a kò lè fi ẹ̀ṣẹ̀ sí i nítorí ó dàgbà pẹlú ìṣọ̀kan tó pọ̀, kò kẹ́kọ̀ọ́ sí àwùjọ púpọ̀, ó sì lè ní ìtara tàbí àwọn iṣòro míì. Kò mọ ohun tó jẹ́ òòótọ́ mọ́. Ìṣòro tó tóbi jù ni: ó jẹ́ wali mi. Mo fẹ́ fẹ́ ayé lọ́jọ́ kan, inshaAllah. Mo fẹ́ kí màmá mi, màmá màmá mi, àwọn ààntì mi àti àgbà mi, àti àwọn ènìyàn tí mo nífẹ̀ẹ́ kó jẹ́ apá nínú ìgbéyàwó mi. Ṣùgbọ́n bàbá mi agbọnrin kò fẹ́ran àwọn èbí mi kan, pàápàá ààntì mi àti ọkọ rẹ̀, nítorí ìjà àtijọ́ àti ìkọ̀. Ààntì mi lè ní òwe tó pẹ́ tó kò sì pẹ́ tán, ṣùgbọ́n ó ní àwọn ẹ̀wà tó pọ̀ ó sì fẹ́ràn mi. Bàbá mi agbọnrin tún ń mu ìbínú tó pọ̀ sí màmá màmá mi nítorí àwọn nǹkan tó ṣẹlẹ̀ ní ìgbà kan. Yíí ni ibi tí mo ń ṣàìlànà. Màmá màmá mi ti ṣàṣìṣe sí bàbá wa àti ìdílé wa, mo mọ̀ bẹ́ẹ̀. Ṣùgbọ́n àwọn ohun wọ̀nyí wà ní ìgbà kan. Tí bàbá bá foríjìn fún un, kí létí ìdí tí èmi yóò fi máa bínú? Bó ó bá jẹ́ pé ó ṣètẹ́lẹ̀ gidi? Òun sì jẹ́ ẹrú Ọlọ́run. Mo tún retí pé tí mo bá ṣàṣìṣe tó tóbi nínú ayé, kí àwọn ènìyàn foríjìn fún mi. Kì í ṣe fẹ́ kí n lọ káyé tí mo ń gbé ìbínú àwọn ènìyàn mìíràn. Nítorí náà mo ń wádìí: Ṣé mo ṣàìtọ́ fún fífẹ́ láti pinnu bí ìgbéyàwó mi rí? Ṣé mo ṣàìtọ́ fún fífẹ́ kí màmá màmá mi wà níbẹ̀? Ṣé mo ṣàìtọ́ fún fífẹ́ kí màmá mi àti àwọn ìdílé mìíràn wà nínú? Ṣé bàbá mi agbọnrin, gẹ́gẹ́ bí wali mi, yóò ní ẹnu tó pọ̀ nínú àwọn nǹkan wọ̀nyí? Kí ó tó jù lọ, ṣé ó ṣe tó láti jẹ́ wali mi? Mo mọ̀ pé èrò wali nínú Ìsìn jẹ́ òdodo, kì í ṣe pé mo fẹ́ rọ̀po rẹ̀ nítorí kò fẹ́ran ìwà rẹ̀. Lẹ́gbẹ̀ẹ́ bàbá, kò sí àwọn ọmọ ìyá mìíràn tó súnmọ́. Wà ní àwọn arákùnrin àbùrò láti ọwọ́ àwọn arábìnrin bàbá mi, mo sì ní àgbà mi abíamọ̀, ṣùgbọ́n kò mọ bí àwọn ètò ṣe ń ṣiṣẹ́ tàbí tí ẹni tó yẹ. Bàbá mi agbọnrin kò máa ń lọ sí mọ́sálásì fún ìjọsìn ti ọ̀rọ̀. Kò máa ń jọ̀wọ́ púpọ̀-púpọ̀ jùlọ ó máa ń dúró sí ilé, ń ṣeré, tàbí ń ṣe Grab nígbà kan. Àwọn aládùúgbò kan ń wá wá lẹ́nu kan, ṣùgbọ́n kò ní ìgbésí ayé àwùjọ púpọ̀. Kò mọ bóyá èyí kó wúlò sílẹ̀ fún Ìsìn fún lílò wali, tàbí kí n má ṣe jẹ́ kí ìmọ̀lára mi dùn mí. Mo ní ìbanújẹ́ tó fẹ́ràn nítorí kò ṣeé ṣe kí n tọ́ ẹ̀mí mi lọ́nà tí kì í ṣe ẹ̀rù pé wali mi jẹ́ ẹni tí mo bá bínú. Kì í ṣe pé mo fẹ́ ja pẹlú rẹ̀. Kì í ṣe pé mo fẹ́ ṣàìtọ́jú sí i. Mo tún kì í ṣe fẹ́ kọ̀ láti fojú inú mọ́ ìṣẹ́ Ìsìn wali. Ṣùgbọ́n mo tún kì í ṣe fẹ́ kí ìgbéyàwó mi àti ọjọ́ iwájú mi gbogbo jẹ́ ti ẹni tí ń bínú gidigidi nígbàkigbà tí mo bá kò bá a gbọ́. Òòótọ́ náà ni, kò mọ ohun tó yẹ kí n ṣe. Fún àwọn Mùsùlùmí tí ń kà èyí: báwo ni èyí ṣe ń ṣiṣẹ́ nínú Ìsìn