Ìhùwàsí pẹ̀lú ìbẹ̀rù ẹ̀dá nípa àwọn irúfẹ̀ ìròyìn tí ó yí padà sí àwọn òbí

Láìpẹ́ yìí, mo ti ń ri wípé ó ṣòro kárí láti fi ẹ̀tọ́ tó yẹ fún màmá mi hàn, ó sì ń gbórí iwà ìgbọ̀ràn mi lórí. Mo ń rí ara mi lásán lóǹdí fìdí rẹ̀ láì sí ìwà rere, fífẹ́yẹ síi, tàbí pa àwọn nǹkan pamọ́ láìní ìbánujẹ́ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ó ń sọkun nígbà míràn-lásìkò ní ọjọ́-bó tilẹ̀ jẹ́ wípé mo mọ̀ pé ó dà bí nǹkan kò dára, Ọdún pípọ̀ ti àwọn ìhùwàsí onírúurú lẹ́yìn rẹ̀. Màmá mi dàgbà pẹ̀lú ìyá kan ṣoṣo, ó sì ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe nínú ìṣẹ́ lónà tí ó ṣe aláìṣẹ́ títí tí ó fi lọ ṣiṣẹ́ abẹ́ ìtọ́jú aláìsàn, ó sì fẹ́yìn tì. Lẹ́yìn àwọn àdánù ẹbí tó lẹ́rù, ó ti dúró tayọ̀ gan-an, aláṣẹ́, òun sì jẹ́ olùtọ́jú tó pọ́n dandan-tí ń gbàdúrà tahajjud nígbà gbogbo, tí ń bo ara rẹ̀ lọ́nà tó yẹ, tí ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa tafseer àti Hadith. Ṣùgbọ́n nígbà míràn, ó dà bí ẹnikẹ́ni tó lè lóye ìsìn mọ̀ tó mà ń ṣòro láti lò ó nípa ọ̀nà tó bálánsù-nígbà míràn, wọ́n á tẹ̀síwájú sí ìhùwàsí onírúurú míràn, di afẹ́rẹ̀ sí i dára jùlọ, ó sì máa ń rí ara wọn tóbi ju ìwọ̀n lọ. Bàbá mi jẹ́ onítẹ̀síwájú láìlópin, ṣùgbọ́n títí tí ó fi dà bí ìjẹ́ òdodo. Ife rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àìṣe amúlò-bí àìfúnni ní ìtìlẹ́yìn ọkàn, ìrànwọ́ lákòókò ìgbà oyún, pípín iṣẹ́ ilé (àwa jẹ́ ẹbí ńlá), tàbí jíjẹ́ ibẹ̀ pẹ̀lú ọ̀rẹ́ bí eni tó wà. Ó dà bí ìfojúrí aláìṣọ̀kan, tí ó ń rí gẹ́gẹ́ bí irú ìhùwàsí onírúurú tí ara rẹ̀. Ìbáṣepọ̀ wọn ti dà bí ẹni tí kò dára pẹ̀lú àkókò. Àwọn méjèjì ti dì mú àìfẹ́ràn dípò kí wọ́n máa lọ síwájú, wọ́n dúró nínú àríyànjiyàn àti ẹ̀ṣẹ̀, àwọn tàwa, gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ, jẹ́ wọ́n ń gbà wọn láàrin. Ní ọdún mẹ́ta sẹ́yìn, bàbá mi ṣe ipinnu tó lè mú ìrora láti fún àwọn abúrò rẹ̀ obìnrin ní apá kan ti ilẹ̀ ẹbí-ilẹ̀ tó ṣe amì ìdánilójú fún màmá mi-láì bá a sọ̀rọ̀. Ohun tó burú ju lọ ni bí ó ṣe ṣàkóso rẹ̀ lẹ́yìn náà, tó fi àìmọ́iṣẹ́ hàn. Àjàkálẹ̀ ààrù náà pọ̀ sí i, nígbà míràn ó wá lára ara, àwùjọ ilé wa sì padà sí àlàáfíà rẹ̀. Ìṣòro ìlera màmá mi ń wu mi lábẹ́, nígbà tí bàbá mi dà bí enikankan kò yẹ, òun kò sì ń ṣe nǹkan kankan láti mú àlẹ́gbẹ́ẹ̀ wá. Títí di ìsinsìnyí, ọdún tó lẹ́yìn, àpapọ̀ náà ń tẹ̀ síwájú. Ìkígbe òjò ọjọ́ ọjọ́ àti ìsọkun ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ láti ọ̀dọ̀ màmá mi, ìyẹn ti bàbá mi jẹ́ ìyàtọ̀. Gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ, a ń dúró láì sọ̀rọ̀ nítorí ohunkóhun tí a bá sọ á mú ìrora wọn han. A kò lè rẹ́rìn láìsí ìdààmú, kúrò nílé láìsí ìtẹ́, tàbí pin àwọn ìṣòro wa-màmá mi ti fẹ́ pẹ́jì, bàbá mi kò sì síbẹ̀ ní ọkàn. Fún nǹkan bí ọdún kan sẹ́yìn, mo ti dẹ̀jẹ́ sí wíwá ọ̀nà láti ṣàtúnṣe àwọn nǹkan, nítorí àtúnṣe gidi gbọ́dọ́ wá láti inú. Mo ń rántí ara mi pé ìtọ́sọ́nà ń bọ̀ wálẹ̀ láti Ọlọ́run nìkan-a lè ṣe ìmọ̀ràn nìkan, lẹ́yìn náà a á fi sílẹ̀. Mo rí bí ìbínú màmá mi ṣe ń ṣe àkógun sí iṣẹ́ rere rẹ̀ nígbà tí wọ́n bá wà pọ̀, bó sì tilẹ̀ jẹ́ pé ó dà dúró lárugẹ láìsí ìyẹn, ìbáṣepọ̀ wọn mú àwọn ohun burú jáde. Bàbá mi kò ṣe ìrànwọ́ bẹ́ẹ̀. Ó máa ń mú mi lára tó bẹ́ẹ̀, mo ń sọ́nà rẹ̀ lálẹ̀ láti kúrò nílẹ̀, tilẹ̀ bó tilẹ̀ jẹ́ wípé kíkurò máa mú ìbẹ̀rù kíkún àti ìdáàlá. Mo mọ̀ pé Ọlọ́run máa ń tẹ́nu rọ̀ fún ìgbọwọ́ fún àwọn òbí wa. Ṣùgbọ́n kí ló ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ìrora àti ìyẹnu tí ó pọ̀ ń ṣe àtúnṣe àwọn ìhùwàsí rẹ? Ṣé ó burú láti ní irú ìhùwàsí bẹ́ẹ̀? Ṣé ìdánwò yìí jẹ́ ohun tí àwọn ènìyàn míràn tún ń kojú?