ọmọ-ẹkọ Kirisitẹni kan ṣe iwadii awọn aṣẹlọpọ Alakobere Musulumi fun ọdun 13, lẹhinna o kọ lati pe An-nabiyy ﷺ olẹtẹẹ. Awọn iṣoro rẹ ṣe itewe titọ.
Assalamu alaikum, mo ti ń ṣàmúlò ni ayẹwò nipa Aloys Sprenger lọ́wọ́lọ́wọ́. Òun ni dokita ọmọ Austria tí ó lọ sí India ní ọdún 1843 láti ṣiṣẹ́ fún East India Company, ṣùgbọ́n ó parí sípẹ́́ gẹ́gẹ́ bí olórí Delhi College àti láti dá ohun-iní ìwé ìjọba tí ó wà ní Lucknow ká. Ọkùnrin yìí kọ èdè Arabiki àti Persian dáadáa, ó sì lọ ẹ̀ẹ̀dín ọdún kan pípẹ́ ṣíṣe nínú àwọn ẹ̀kọ́ ìwé bíi Ibn Ishaq, Ibn Hisham, àti àwọn ìwé ìkọ́pá Hadith. Ní ọdún 1851, ó tẹjáde *The Life of Mohammad: From Original Sources*, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìtàn-ayé ìgbésí-ayé Muhammad ìkọ́kọ́ tí àwọn òyìnbó sọ tí ó tẹ́lẹ̀ tẹnudẹnu gbé lé àwọn ìwé Arabiki dání lẹ́yìn, kì í ṣe láti mú ìròyìn àwọn òyìnbó mìíràn kó pọ́ mọ́ra. Ó jẹ́ ọmọ Kìríṣtẹ́nì, ó sì ṣe bẹ́ẹ̀ títí ó fi kú ní ọdún 1893. Ó ní gbogbo ìdí iṣẹ́-ṣíṣe láti bá ìròyìn àwọn òyìnbó wọ̀nyí tó ń ṣàlàyé nígbà náà ṣe jí, èyí tí ó máa ń pe Anábà ﷺ ní onípè. Ṣùgbọ́n kò ṣe bẹ́ẹ̀. Éyí tí ó sọ ní ìdí ni: "Kì í ṣe èsù ọ̀nà òṣìkan; ó hú ìgbàgbọ́ àti ìwà àwọn ènìyàn tí wọ́n fún pàtàkì fún òye àti ìwà-rere wọn, tí a gbọ́dọ̀ ka wọ́n sí àwọn olókìkí jùlọ nínú orílẹ̀+èdè wọn." Ìròyìn rẹ̀ dà bí ìmọ̀ ẹ̀dá ènìyàn: wò ọ, àwọn tó gbà gbọ́ ní ìkọ́kọ́ tí wọ́n jẹ́. Abu Bakr, Khadijah, Uthman, Umar-àwọn wọ̀nyí jẹ́ àwọn ènìyàn aláwọ̀ rere jùlọ ní Makka, wọ́n sì dì mú nípa àwọn ìdà, àwọn ìjẹ̀jẹ̀, àní ìkúrò ní Abyssinia. Ìṣekùṣe kò le jẹ́ kí àwọn ènìyàn dídára jùlọ nínú ìlú wá tó sì dì mú wọn fún ogún ọdún nínú ìṣòro tó burú. Ó tún sọ̀rọ̀ nípa Anábà ﷺ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn tí "ọkàn rẹ̀ máa ń sinmi ní ìtọ́jú Ọlọ́run títí," ènìyàn tí "ó gbọ́ ohùn Rẹ̀ nínú àrá" àti "nínú orin àwọn ẹyẹ tí wọ́n kọ sí ìyin Rẹ̀." Ìyẹn dà bí èyí tí ó wá láti inú Quran 24:41 àti 13:13, èyí tí ó mú mi lẹ́rù bí ọmọ tí kò ṣe mọ̀sálásí kò bá ṣeé sọ. Lódodo, kò rí Quran gẹ́gẹ́ bí ìṣípayá, ó sì wá ìdí tàbí ìdí-ìṣẹ́lẹ̀ àdáyébá, nítorí náà èyí kì í ṣe ìtàn ìyípadà èèyàn ìgbàgbọ́ tí mo ń gbìyànjú láti fi àṣọ rere lórí. Òun dà bí ẹlẹ́rìí tí kò lójú láti jẹ́, tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ gbọ́dọ̀ gbà ìdíjẹ́ gẹ́gẹ́ bí àwọn orísun tí ó fi hàn rẹ̀. Mo rí àwọn àkàṣẹ ìwé tó ń sọ bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú ìtọ́ka sí wọn lórí onegodpath.com nínú ìròyìn wọn nípa àwọn oníṣèdá òmìíràn tí wọ́n ṣàlàyé lórí ìsìlámù. Mo sì tún wádìí wọn lọ́dọ̀ ẹ̀yà 1851 tó wà lórí Google Books-wọ́n máa ń yí wọ̀nyí padà nínú ọ̀nà tó tọ̀ díẹ̀ lórí nẹ́tíwọ́ọ̀kì. Mo ń wò ó bóyá ẹnikẹ́ni mìíràn tí kà Aloys Sprenger tàbí àwọn olùkọ́ ìwé 19th-century òyìnbó tí wọ́n ń ṣàmúlò nínú ọ̀nà-ọ̀rọ̀ kìkì, báwo sì ṣe ń fojú wo nǹkan bíi èyí. Ṣe ìgbàgbọ́ díẹ̀ tí apẹjọrẹpẹ kan ń gbà ni í mú ìpalára jù ìgbàgbọ́ pípé tí òṣìṣẹ kan ń gbà, tàbí ó dínkù ju bẹ́ẹ̀?