Nega biz javoblarda “Alloh buyurgani uchun” degan qisqa yo'lni ishlatamiz?
Avval shuni aytmoqchimanki, men iymon va chuqur savollar haqida ko'p o'ylayman, lekin fikrlarimni so'z bilan ifodalashda uncha yaxshi emasman, shuning uchun bu chigal chiqsa kechirasiz. So'nggi paytlarda Alloh biror narsani buyurgan bo'lsa, demak u yaxshi va to'g'ri, degan fikr ustida bosh qotirayapman. Agar shunday bo'lsa, nimadir to'g'ri ekanini tushuntirish uchun avvalo Alloh borligini isbotlashga shoshilmasdan ham izoh berishimiz kerak emasmi? Shuning uchun kimdir savolga shunchaki “Alloh aytgani uchun” deb javob qaytarsa, bu ular savol bilan shug'ullanishmayotgan yoki haqiqiy mulohaza qilishga harakat qilmayotganga o'xshab ko'rinadi. Hikmatni o'zimiz topa olmasak ham, sahih hadis aniq buyruq ekanini ko'rsatsa, balki “Sababini hali to'liq tushunmayapmiz” degandayroq ifoda qilish yaxshiroqdir. Kimgadir shunchaki “Alloh aytgani uchun” deyish, ularga miyangni o'chirib, din haqida o'ylamasdan ko'r-ko'rona qabul qilishni buyurayotganday eshitilishi mumkin. Asosiy fikrim shuki, Agar Alloh bizga biror narsani buyursa, uning orqasida doim bir hikmat va asos bor bo'ladi. Agar biz bu asosni topa olmasak, demak yo tushunchamiz xato, yoki agar bu haqiqiy ta'limot bo'lsa, demak biz hali to'liq sababini anglab yetmaganmiz. Muslim sifatida buni aytish xatomi yo'qmi, bilmayman, lekin ishonamanki, agar Islom haq din bo'lsa, uning barcha qoidalari va ta'limotlari mantiqiy va Alloh bormi deb avvaldan faraz qilmasdan ham asoslab berilishi mumkin. Aniqlashtirish uchun: “Agar asos topa olmasak bu yolg'on bo'lishi mumkin” deganda, Alloh xato qiladi demayapman - astag'firulloh. Balki biz ta'limotni qanday tushunganimizda xato qilganmiz, yoki zaif yo to'qilgan hadis bilan ish ko'rayotgan bo'lishimiz mumkin. Assalamu alaykum.