Namozga Turganingda, Buni Esla
Hech o‘ylab ko‘rganmisan, namozxonada turib "Allohu akbar" deganingda: Alloh hozir qayerda? Balki bu fikr miyangga kelmagandir, yoki kelgandayu so‘rashga botinolmagandirsan. Ammo ancha oldin bir sahoba javobni topgan edi - va bu shu qadar kuchli ta'sir qildiki, hushidan ketdi. Nima bo‘lganini aytib beraman. Bu Madinadagi sokin bir kecha edi, ko‘chalar mayin oy nuri bilan yoritilgandi. Payg‘ambar masjidida chiroqlar haliyam yonib turardi. Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam) sahobalari bilan o‘tirgandi. Abu Zarr al-G‘iforiy (r.a.) kelib yaqinroqqa o‘tirdi. Uning yuragida bir savol anchadan beri og‘irlik qilardi. Hayosidan hech qachon so‘ramagandi. Lekin o‘sha kuni ichida tutolmay qoldi. Sekin ovozi bilan: "Yo Rasululloh, namoz o‘qiganimda, Alloh qayerda?" dedi. Masjid butunlay jimib qoldi. Payg‘ambar (s.a.v.) unga mehr bilan qarab, yumshoq ovozda javob berdilar: "Banda namozda turib, yuzini burmaguncha, Alloh taolo yuzini unga qaratadi" (Sunan an-Nasoiy, hadis 1195). Abu Zarr buni eshitdi. Bir lahza o‘tdi. Keyin ko‘zlaridan yosh oqa boshladi. Oyoqlari titraydi. Ichida nimadir parchalanib ketganday bo‘ldi. Alloh - hamma narsaning Robbi, faqat "Bo‘l" desa bas bo‘luvchi Zot - men kabi kimsaga yuzlanadimi? Shunda... men namozda turib, fikrlarimni bu dunyoga chalg‘itamanmi? Tijorat, pul, kundalik tashvishlarga? Bu fikrning og‘irligi unga shunchalik kuchli ta'sir qildiki, tik tura olmadi. Yiqiilib, behush bo‘ldi. Alloh haqiqatdan shunchalik yaqinmi? Faqat bir hikoyami? Yo‘q. Qur'onda Alloh aytadi: "Biz unga halqum tomiridan ham yaqinmiz" (Qof surasi, 50:16). Boshqa bir rivoyatda: "Qachon banda namozga tursa, Men uning oldidaman..." (Musnad Ahmadga havola qilingan) deb keladi. To‘xtab o‘yla. Qayta o‘qi. Alloh namozingda shu yerda. U seni ko‘radi. Lablaringning qimirlashini, ko‘z yoshlaring oqishini payqaydi. Yuragingda yashirgan nidolaringni eshitadi. Namoz o‘qiganimizda, aslida kim bilan uchrashayotganimizni chindan tushunamizmi? Abu Hurayra (r.a.) rivoyat qiladiki, Payg‘ambar (s.a.v.) bir kuni: "Namoz vaqtida banda kim bilan gaplashishini bilasizmi?" deb so‘radilar. Hamma jim qoldi. U zot: "U Robbi bilan suhbatlashmoqda, bas qanday gaplashishiga e'tiborli bo‘lsin" (Al-Hokim Mustadragi) dedilar. O‘ylab ko‘r. Agar muhim odam bilan uchrashuvga borsang, tayyorgarlik ko‘rasan: kiyimingni to‘g‘irlaysan, so‘zlaringni rejalaysan, butun e'tiboringni berasan. Lekin Alloh bilan bo‘lsak, ongimiz bozorga, ishimizga, uy yumushlariga ketib qoladi. Abu Zarr qo‘rquvdan hushidan ketgani yo‘q. Bu uyat edi. Butun umri davomida namoz o‘qigandi, lekin Alloh namozda unga yuzlanayotganini hech qachon chindan o‘ylamagandi. Yuragi bunga chidamadi. Biz-chi? Bu imkoniyatga kuniga besh marta ega bo‘lamiz. Besh marta Alloh bizni huzurida turishga chorlaydi. Ammo biz telefonni chetga qo‘yib, shoshib peshbop o‘qib, hayotga qaytamiz - boshimiz haliyam rejalar va raqamlar bilan to‘la. Shu kundan boshlab, salotingni bir oz boshqacha qil. Boshlashdan oldin, to‘xtab ol. Alloh seni ko‘rishini, aytayotgan har so‘zingni eshitishini esla. Faqat shuni yuragingda tut. Balki ko‘zlaring namlanar. Balki Abu Zarr kabi emas, lekin ichingda nimadir qo‘zg‘alar. Bu iymondir. Bu namozning ruhi. Payg‘ambar (s.a.v.): "Ehson - Allohga Uni ko‘rayotgandek ibodat qilishing; agar sen Uni ko‘rmasang ham, U seni ko‘radi" (Sahih Muslim, Hadisi Jibril) dedilar. Buni xotining, bolalaring, aka-ukalaring yoki do‘stlaring bilan ulash. Balki shu kundan boshlab namozlaring uzunroq tuyular, sajdalaring chuqurroq bo‘lar, duolaring samimiyroq aytilar. Va Alloh eng yaxshi bilguvchidir.