Urush bo'ladimi yoki yo'qmi? Lebanonda katta eskalatsiya uchun belgi ko'rsatmayapti, lekin barcha imkoniyatlar hali ham mavjud.
Ассалому алейкум. Ливан одамлари Папа ташрифидан кейин урушнинг кенгая олади, деб қайғули гапирмоқда, баъзи иштирокчиларнинг шундай ўткир шуткалари борки, Папа охирги баркаратини бериб, Исроил ҳужумлари кучайганидан аввал бундан хабардор бўлиб қолмокда. Охирги ҳафталарда Ливаннинг жанубидаги ҳужумлар ва Исроилнинг оғирроқ нутқлари кўплаб ливанликларни кенгроқ курашга қайтишимиздан хавотирга солмоқда, бу Исроил ва Ҳизбуллоҳ ўртасидаги 13 ойлик тузилган учрашувдан сўнг, занжирланган тўхташлардан бир йилига яқин вақт отиб.
Исроил Ҳизбуллоҳни қуролланишда айбламоқда ва ишларни кучайтириши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқда. Жанубдаги бир нечта қишлоқлар учун ҳужумлардан кейин кенг кўламли ҳужумлар амалга оширилган - бу олдинги уруш вақтида фойдаланилган тактикаларнинг ташвиқоти. Бiroq, дипломатлар, таҳлилчилар ва Ҳизбуллоҳга яқин манбалар улар бу лойиҳаларнинг томонга индамаслигини айтадилар, жўнатилаётган сўзларга қаршимизда, бузиқлашдан хабардорлик охиргидан бундай тўлиқ масштабли ҳаво операцияларини тегишли эмас деган умидда.
Уларнинг фикрига кўра, Исроил бугунги ҳолатдан фойдаланиб, Ҳизбуллоҳнинг ҳужумларини тўхтатган тўхташдан фойдаланган. БМТнинг жанубдаги тинчлик асоратчилари кўплаб тўхташни бузишларини қайд этдилар, хусусан ҳаво ҳужумлари ва дарвоза, бу эса юз минглаб одамларни чекка шаҳарларга қайтишидан эҳтиёт қилмоқда. Фуқаролар оғир нарсалар тўлайдилар: БМТнинг маълумотига кўра, тўхташ даврида 111 дан ортиқ одам снарядлардан ҳалок бўлди.
Эски ливанлик ўтказувчи БМТ билан, жахон йилгару Женаи Муннаир Шеҳада Исроилга жиддий эскалация бўлиши шунчаки керак эмас - улар ўз хохишу учун осонроқ иш юритишади. У ва бошқалар охирги ҳужумларни Ливанни Исроилнинг талабларини, асосан Ҳизбуллоҳнинг тез қуролсизланиши учун мажбурлаш учун олов босими сифатида кўрмоқда.
Сентябрьдан буён Ливан жанубда қуролли инфратузилмани олиб ташлаш учун армия режасини амалга оширмоқда, аниқ муддатсиз. Ливан армияси Ҳизбуллоҳнинг сиёсий қуролланмаси Литани жанубида кўпини олиб ташлаганини айтади, аммо Исроил темпни жуда заиф, деб ҳисобламоқда. Ҳизбуллоҳ Исроилга қарши курашишда легитим ҳуқуқка эгадир ва ўз қуролларини топширмаганини таъкидлайди, лекин у тўхташ даврида ота-онасини амалида уради.
Кузатувчилар Исроил Ливаннинг яқинлашуви учун чегарларни текшириши ёки Дахиела каби жойларга миллий босимларни тезлаштириш учун тамомлайди, деб хорижий шароит ёки энг яхши босимлар кўп қолди. Баъзи дипломатлар Исроил Ливан жеруствасидан ҳужумлар билан фойдаланишини (Ливан таркибида ҳужумлар бўлмаса) давом эттириши мумкин, аммо бу билан рўйхатли ҳужумлар қилиш имконияти мавжуд.
Исроилнинг экстрадан қиролларга дўстона истиқболи Ливаннинг янги раҳбариятини заифлантириши мумкинлигига хуши бор. Ливан кузатувчилари Исроил билан мулоқот қилиниши кераклигини билдиришди, ҳатто улар музокараларга очиқ бўлиш хавоти яхши курсада янада агрессив бўлишига шикастланмоқда.
Кўп тарқалган хурсандчилик, ижобий урушнинг ажралиб бориши эса оқарован манзарасидан, Ҳизбуллоҳнинг қуролсизланишига хохишли сўзларни билдирмоқда. Бундай мўъжизаларга Чун тўғридан-тўғри дунёнинг бошқа ёси тўташ кекоклик қилинади. Одами мафкуравий мавқеда, халқаро дипломатик ҳаракатлар кенг курашнинг олдини олишни мақсад қилмоқда: Газада тўхташ даврида асосан деэскалация ўтказилади, дипломатлар шундай демоқда. Ҳизбуллоҳ манбалари ҳам кенгроқ минтақавий манзарада бошқа босимларни асослантирмаганини мўлжалламоқда, һәм АҚШнинг кенг кўламли босқинни амалга оширишини кутмастлигини айтадилар.
Бундан ташқари, ҳеч ким имкониятни тўлиқ рад этмайди. Ҳозирги Исроил ҳукуматда, баъзи дипломатлар огоҳлантиради, тўсатдан ҳаракатлар ҳар доим мумкин ва қабул қилинмаганда керак, ёки ҳозирда кўпчилик тарафларнинг музокараларга ва тўлиқ масштабли урушга қайтишдан қочишини таъминламоқда, аммо вазият ҳанузда хасатланмоқда ва шошилинмоқда.
Умид қиламан Аллоҳ олиқоплаганларингизга ҳимоя кила бора, Ливан аҳолиси ва кенгроқ мақсадларга тўғри ва тинч ечини таклиф etsa. Ва алейкум ассалом.
https://www.thenationalnews.co