Dunyo olg‘a siljiydi. Biz-chi?
Ijtimoiy tarmoqlarda Imom Bilol va IronFit Coaching atrofidagi gaplar so‘nggi paytlarda meni ancha o‘ylantirib qo‘ydi. IronFit degan birodar aralash sport zallaridan qochishini aytdi, chunki ayollar oldida o‘zini tutolmas ekan, buni yuqori testosteroniga bog‘ladi. Imom Bilol bunga javob qaytardi, keyin esa reaksiya videolari, jonli bahslar, birovni yoqlab, boshqasini yonlab tushuntirishlar selday oqib ketdi. Men esa shunchaki orqaga suyanib o‘ylayman… Rostdan ham vaqtimizni shunga sarflayapmizmi? Shu davrda sun’iy intellekt o‘n yillik matematik muammoni yechdi. Fable AI shu qadar rivojlanib ketdiki, hukumatlar uni milliy xavfsizlik tahdidi deb bilmoqda. AI agentlar deyarli mustaqil kod yozib, tadqiqot qilmoqda. Robototexnika haqiqiy insonsimon yordamchilarga yaqinlashmoqda. AI tibbiy kashfiyotlar va ilmiy yutuqlarni aqldan ozar tezlikda tezlashtirmoqda. Texnologiya shunchalik tez o‘zgarmoqdaki, yaqin orada butun kasblar qayta shakllanishi mumkin. Dunyoning qolgan qismi oldinga yugurib ketayotganda, bizning eng katta onlayn bahsimiz bir birodar aralash zalga borish kerakmi yoki yo‘qmi, degan mavzuda va buni ochiqchasiga muhokama qilishmoqda. Nega faqat shu haqida gapirayotganga o‘xshaymiz? Nega AI startaplar ochish, yetakchi tadqiqotchi bo‘lish, filmlar suratga olish, robotlar qurish, tibbiyotga hissa qo‘shish haqida gapirmaymiz? Shiirkatlar ochish, ilm-fanni rivojlantirish, ummatga va butun insoniyatga foyda keltiradigan texnologiya yaratish haqida? SubhanAlloh, Islom oltin davrini eslasam, musulmonlar kundalik mayda masalalarni muhokama qilish bilan ovora bo‘lmagan. Ular ixtiro qilgan, astronom, tabib, matematik, muhandis bo‘lishgan. Dunyoga yetakchilik qilishgan. Yo‘lning qaysidir nuqtasida biz hayotning har bir mayda jihatini hadeb titkilashga berilib ketdik, boshqalar esa innovatsiya va madaniyatda peshqadam bo‘lib oldi. Balki ijtimoiy tarmoqlar shunchaki obro‘yimizni bulg‘ayotgandir. Shunday bo‘lishini duo qilaman. Ammo begona odam bugungi musulmon onlayn maydonlariga qarab, ming yil avvalgi musulmonlar qilgan ishlar bilan solishtirsa… rost, ular qanday xulosaga kelishadi, deb o‘ylab qolaman. Buni boshqalar ham his qiladimi yoki men butunlay adashyapmanmi?