Imonimizning Uch Asosi
Assalomu alaykum, aziz birodarlar. Men bir go‘zal hadis haqida o‘ylab qoldim, u yerda Payg‘ambar ﷺ bizga dinimizning o‘zagini o‘rgatgan. Bir kuni, oppoq kiyimli va tim qora sochli bir notanish odam Payg‘ambar ﷺ oldiga keldi, uni hech kim tanimasdi. U shunday yaqin o‘tirdiki, tizzalari Payg‘ambarning tizzalariga tegib turdi va so‘radi: “Ey Muhammad, menga Islom haqida gapirib bering.” Payg‘ambar ﷺ dedi: “Allohdan o‘zga iloh yo‘qligiga va Muhammad Uning elchisi ekaniga guvohlik berish, namoz o‘qish, zakot berish, Ramazon ro‘zasini tutish va imkoning bo‘lsa haj qilish.” U odam: “To‘g‘ri aytdingiz”, dedi. So‘ng Iymon haqida so‘radi va Payg‘ambar ﷺ dedi: “Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, elchilariga, Oxirat kuniga va qadarga - uning yaxshisiga ham, yomoniga ham ishonish.” Yana u odam buni tasdiqladi. Keyin Ehson haqida so‘radi va Payg‘ambar ﷺ dedi: “Allohga xuddi Uni ko‘rayotgandek ibodat qilish, chunki sen Uni ko‘rmasang ham, U seni ko‘radi.” So‘ng u odam Qiyomat soati haqida so‘radi, Payg‘ambar ﷺ esa savol beruvchidan ortiq bilmasligini aytdi. U alomatlarini so‘radi va Payg‘ambar ﷺ zikr qildi: “Cho‘ri ayol o‘z xo‘jayinini tug‘ishi va yalangoyoq, kambag‘al cho‘ponlarning baland bino qurishda musobaqalashayotganini ko‘rishing.” Keyin u notanish odam chiqib ketdi. Keyinroq Payg‘ambar ﷺ Umar ga bu Jibril ekanini, bizga dinimizni o‘rgatish uchun kelganini aytdi. (Riyad as-Salihin 60) Bu hadis juda ta’sirli, ey birodarlar. Bu dinimizning uch muhim qismi borligini ko‘rsatadi: Islom (besh ustun), Iymon (olti asos) va Ehson. Ehson eng qiyini - bu qalbning holatiga bog‘liq. Siz barcha tashqi amallarni bajarishingiz va ishonishingiz mumkin, ammo Ehsonsiz nimadir yetishmaydi. Bu Allohning doim kuzatib turishini his qilish, Unga sevgi va qo‘rquv bilan ibodat qilishdir. Alloh bizni Ehsonda peshqadam bo‘lganlardan qilsin va bu hayotda ham, u hayotda ham muvaffaqiyat ato etsin.