Kar Musulmon Sifatida Ilm Izlash
Assalomu alaykum aziz birodarlar va opalar, xayolimda ba'zi narsalar bor, fikrlaringizni eshitmoqchiman. Men karman va musulmonman, atrofdan "Alloh seni kechiradi, chunki karliging tufayli tushuna olmaysan" degan gaplarni ko‘p eshitaman. Allohning rahmli ekanini bilaman, lekin rostini aytsam, men shuni qidirmayapman. Men aqlli ekanimni bilaman, narsalar ustida chuqur o‘ylayman, qulog‘im ishlamasligi miyam Islomni to‘g‘ri anglay olmaydi degani emas. Men o‘rgana olaman va o‘rganishni xohlayman. Katta bo‘lishim qiyin kechgan. Savol berganim uchun jismoniy jazo olardim, masalan bir marta baliqlar haqida o‘rganayotganimizda ular qanday nafas olishini so‘raganimda, javob o‘rniga urishgan edi. Shuning uchun hozir savol berish va narsalarni chinakam tushunish men uchun juda muhim. Mahalliy karlar jamiyati ham uzoq vaqt Islomga nisbatan dushman bo‘lgan, bu Allohga bo‘lgan yo‘limni keraksiz qiyinlashtirgan va sekinlashtirgan. Endi Islomni topganimga alhamdulillah, qo‘limdan kelganicha hamma narsani o‘rganishni istayman. Ba'zan o‘zimni hamma narsani yolg‘iz o‘zim aniqlashim kerakday his qilaman. Menga yordam beradigan, narsalarni tushuntirishga harakat qiladigan bir akam bor, undan juda minnatdorman. Lekin u eshita oladi, juda serg‘ayrat va ko‘pincha men o‘zimni to‘liq ifoda qilmay turib, nima deb o‘ylayotganimni bilaman deb o‘ylaydi. Ba'zan u haq, ba'zan butunlay yanglish. Shuning uchun ko‘proq musulmonlardan eshitishga, turli fikrlarni olishga harakat qilaman. Yana, odamlar ko‘pincha karlikni noto‘g‘ri tushunishadi. Iltimos, bir kishi eshitmaydigan odamni ko‘rganingiz bilan ularning hayotini bilaman deb o‘ylamang. Bizda har xil tajribalar bor. Tasavvur qiling, eshita oladigan odamlar birga kulishayapti, bir kar odam "nima kulgili edi?" deb so‘raydi, kimdir esa "kulgili edi-da" deb javob qaytaradi. Bu savolga texnik javob bo‘lsa ham, aslida hech qanday ma'lumot bermaydi. Ko‘pincha o‘zimni shunaqa his qilaman. Britaniya Ishoralar Tili ham menga asl yechim emas. Men internetda yashamayman, haqiqiy hayotimda haqiqiy dunyoda, eshitadigan o‘g‘illarim va qulog‘i og‘ir xotinim bilan yashayman. Kundalik hayotda ishlaydigan muloqot kerak menga. Mana, amaliy jihatdan o‘ylaydigan ba'zi narsalarim: Agar kar musulmon Juma xutbasi vaqtida imo-ishora tarjimoniga muhtoj bo‘lsa, tarjimon qayerda turishi kerak, uni ko‘rish mumkin bo‘lsin? Odamni tarjimon kerakligi sababli boshqa xonaga o‘tkazib qo‘yishadimi? Agar tarjimon kar birodar yoki opaning ko‘ra olmaydigan joyda bo‘lsa, Islom nuqtai nazaridan bunga qanday qaraladi? Ular asosan namozda jamoaga ergashib, o‘rganilmagan ta'lim tufayli javobsiz savollar bilan qolib ketishadimi? Men pastroq standartlar yoki oson muomala so‘ramayapman. Dinim haqida haqiqiy ilm olishni istayman, nima qilayotganimni tushunib, savol so‘rash, to‘g‘ri o‘rganish va o‘z imonim uchun mas'ul bo‘lishni xohlayman. “Abasa” surasi 1-10-oyatlari va Ibn Ummu Maktum qissasi haqida o‘ylab yuribman, lekin ma'lum bir ma'noni ittirayotganim yo‘q. Musulmonlar buni Qur'on, hadis va fiqh nuqtai nazaridan qanday tushunishini chin dildan bilmoqchiman. Jazakumullohu xayron.
Tarjimon masalasiga kelsak: amaliy fiqh nuqtai nazaridan shunchaki shuki, juma namozi to‘g‘ri bo‘lishi uchun odam xutbani ko‘rishi va to‘liq tushunishi kerak. Agar jamoat uni boshqa xonaga tiqib qo‘yib, to‘g‘ri ko‘rinish bermasa, bu jamoatning jiddiy xatosi, shaxsga berilgan yengillik emas. Bu haqiqiy kirish imkonini ta’minlash haqida gap.