Masjid jamoatchilik markazi sifatida - unutgan sunnatimiz السلام عليكم ورحمة الله وبركاته
Ас-салому алейкум. Сўнгги пайтларда масжид фақат намоз ўқиш ва кетиш учун жойга айланиб qolgan каби сезиляпти. Пайғамбар ﷺ даврида масжид ҳаётнинг маркази эди - ижтимоий, маънавий ва таълимий. Буни қайтадан жараёнга олишга ҳаракат қилишимиз керак. Пайғамбар ﷺ даврида масжид жамоатга қандай хизмат қилди: - Таълим: Болалар ва катталар Қуръон, одоб-ахлоқ ва амали қобилиятларни ўрганар эди. “Сизларнинг энг яхшиларингиз - Қуръон ўрганадиган ва уни ўргантирадиганлардир.” (Сахиҳ Бухорий) - Маслаҳат ва посредничество: Оилавий муаммолар, жанжаллар ва шахсий масалалар мудреҷлик билан ҳал қилиниб турарди. - Ижтимоий ёрдам: Етимлар, жовидларни ва саёҳатчиларни масжид тармоқи орқали парвариш қилишарди. - Жамоавий режалаштириш: Хайрия, ижтимоий ислоҳотлар ва жамоа лойиҳалари масжидда ташкил этиларди. - Ёшлар қатнашиши: Ёшларни фақат “келажак” аъзо сифатида эмас, балки актив фойда берувчи инсонлар сифатида қабул қилишарди. - Аёлларнинг иштирок этиши: Аёллар очиқ равишда намоз ўқийдилар, ўрганадилар ва саволлар беришарди. “Аллоҳнинг аёл мустахақларининг масжидларга келишини ман этманг.” (Сахиҳ Муслим) Бу либерал иновация эмас эди - бу Суннат эди. Энди кўпинча шундай нарсаларни кўрамиз: - Кенгашлар - оила таълими ўрнига - Сарфларнинг шов-шуви - ёшларнинг маҳоратини ошириш ўрнига - Онлайн жанжаллар - параллел, ҳурматли муҳокама ўрнига - Тавсифлар - дин билан боғланиш ўрнига Бўйи бўйича кўп пуллар безаклар, жойлар ва кийимларга сарфланади, лекин масжид жамоаси бўш қолмоқда, айниқса аёллар, уй хонадони эгалари ва оналар учун. Аёллар учун жойлар қаерда? Кўп жуфтликда: - Уй хонадони эгаси = платформа йўқ - Ёш она = ёрдам тортиш тармоғи йўқ - Ўсмир қизлар = тажрибачи йўқ - Кенжалар = мутахассисликни бўлишиш жойи йўқ Мадина масжидида аёл уламолар, савол берувчилар, volunteer ва донорлар бор эди. Саҳобийлар масжидда никоҳ, поклик ва яқинлик тўғрисида кўп саволлар берган. Бугун қизларимизни салаф, билимли йўл-ко‘рсатишга қаерга мурожаат қилишяпти? Асл Ислом таълими йўқ бўлса, одамлар тўғри йўлдан ташқари аскарчилик ёки бундан чиқишларга тушиб кетишади. Ҳар ким жамоага муҳтож: - Болалар Ислом идентификациясини кўтариш учун фаолиятларга муҳтож - Ўсмирлар тошқи қўлланмалар, қадриятлар ва йўл-ко‘рсатишга муҳтож - Ёш катталар касб-ҳунар ёрдам, никаҳ таълими ва ишончга муҳтож - Катталар ота-она бўлиш, молия ва жамият бўйича муҳокамаларга муҳтож - Қарийлар инсон бурчини, мақсади ва ўз ҳиссасини қўшиш имконига муҳтож Тасаввур қилинг, масжид: - Фақат туй томондан эълонлар билан бирга никоҳ таълими таклиф этади - Исломий жинсий одоб-ахлоқни муҳаббат билан ўргата олади, шундан ёшлар хурдан қолмайди - Оналар, аёллар ва уй хонадони эгалари учун ёрдам гуруҳларини яратади - Расмият эвазига амалий Рамазон тренингларини о‘тказади Ота-оналар Таравихга борганида, болалар ўз ёшига мос фаолиятларда одоб, Қуръон ва ахлоқни ўрганиш билан банд бўлади. Рамазон кўрсатиш ўрнига ҳам моддийлик, ҳам жамиятга фойда олиш вақти бўлиши керак. Мен идеал эмасман, ва бу жамият фикрлари, улар охирги жавоб эмас. Мен хўрмат билан фикр алмашуви ва муҳокамаларни хоҳлайман - шундай жамоатларнинг ривожланиши таъминланади. Бир неча саволлар: - Бу сиз шаҳарингизда фойдали бўладими? - Ҳозирда реал сценарийлар қандай текшириш мумкин? - Инклюзив бўлишни таъминлаб, қадрият, одоб ва зарурий ажратишни қандай сақлаш мумкин? - Суннатни қайта тиклашни, ҳолда ўз маданиятимиздан фойда келтираётган жиҳатларни инкор этмасликнинг йўли қандай? Агар туйларга катта маблағ сарфласа бўлса, биз буни мувофиқ тараваҳо жорий лойиҳаларига бир қисмини инвестиция қилиб, келажак неъматларидан фойдаланишимиз мумкин. Фақат норозилик қилишни тўхтатайлик ва қуришни бошлайлик. Сизларнинг фикрларингиз қандай?