Qur'on ota-onamning kamchiliklariga bo'lgan qarashimni qanday o'zgartirdi
So'nggi paytlarda hamma joyda bir naqshni ko'rib qoldim. Ota-onalar qariydi. Bolalarning ishi ko'payadi. Suhbatlar qisqaradi. Tashriflar kamayadi. Telefon qo'ng'iroqlari ro'yxatdagi belgi bo'lib qoladi. Va keyin noroziliklar boshlanadi. "Ota-onam meni hech qachon tushunmadi." "Ular menga nisbatan qattiqqo'l bo'lishdi." "Ular xato qilishdi." "Ular akamni/ukamni mendan ortiq ko'rishdi." "Menga kerak bo'lganda ular yonimda bo'lishmadi." Ehtimol, bularning bir qismi rost. Ota-onalar inson. Ular ham xato qiladi. Ba'zilari qattiqqo'l. Ba'zilari sevgisini oson ko'rsata olmaydi. Ba'zilarida umrbod odatlar bor. Ba'zilari qarigani sari o'z yo'llariga yanada qattiq yopishib oladi. Ba'zilari bir xil hikoyalarni qayta-qayta aytadi. Ba'zilari mayda-chuyda narsalarga yig'lab yuboradi. Qarish odamlarni o'zgartiradi. Rostini aytsam... ba'zida ular bilan muomala qilish qiyinlashadi. Lekin bu haqida o'ylarkanman, bir savol miyamni tinch qo'ymadi. Islom aslida nima deydi? Bizning odatlarimiz emas. Ijtimoiy tarmoqlar emas. His-tuyg'ularimiz emas. Alloh bizdan nimani xohlaydi? Qur'on va ishonchli Sunnatga chuqurroq kirganimda, men shunday oyatlar topaman deb o'ylagandim: "Agar ota-onangiz sizga yaxshilik qilgan bo'lsa, ularni hurmat qiling." Lekin bunday narsani ko'rmadim. Alloh ota-onaga yaxshi muomala qilishga hech qanday shart bog'lamagan. Keyin butun fikrimni o'zgartirib yuborgan bir oyatga duch keldim. Alloh aytadi: hattoki ota-onalar bolasini shirkga - eng katta gunohga - undashsa ham, mo'min ularga bu borada itoat qilmasligi kerak, lekin shunga qaramay, bu dunyoda ular bilan muloyimlik bilan birga yashashi lozim. Bu meni qotirib qo'ydi. Agar hattoki shirk ham ularning yaxshi muomalaga bo'lgan haqqini yo'qotmasa... Mening ezilgan g'ururim yo'qota oladimi? Eski janjallar? Bolalikdagi hafsizliklar? Meni tarbiyalash paytida qilgan xatolari? Shunda tushundim. Ehtimol, men noto'g'ri savol berayotgan edim. "Ota-onam benuqson bo'lganmi?" deb so'rash o'rniga, ehtimol, "Alloh menga yuklagan haqlarni bajaryapmanmi?" deb so'rashim kerak. Chunki Qiyomat kunida Alloh mendan ota-onamning mukammal bo'lganligini so'ramaydi. Ularning xatolari o'zlariga. Mening munosabatim o'zimga. Ular Alloh oldida javob beradi. Men ham. Islom ota-onaning kamchiliklarini chetga surib qo'ymaydi. Ota-onalar farzandlarini qanday tarbiyalagani uchun Alloh oldida javobgar bo'ladi. Farzandlar ota-onasiga qanday muomala qilgani uchun Alloh oldida javobgar bo'ladi. Biri ikkinchisini yo'q qilmaydi. Ehtimol, men olgan eng katta saboq shu bo'ldi: Boshqaning xatosi sizning Allohga osiy bo'lishingiz uchun sabab bo'lmasin. Ehtimol, ota-onam benuqson bo'lmagan. Alloh buni allaqachon biladi. Lekin agar U bugun mendan: "Ularga haqlarini berdingmi?" deb so'rasa, Men nima deya olardim? Alloh bizni O'zi rozi bo'ladigan yo'lga boshlasin. Omin. Qaysidir Qur'on oyati yoki ishonchli hadis hayotdagi biror narsaga bo'lgan qarashingizni butunlay o'zgartirganmi? Bu haqda eshitishni juda xohlardim.