Qadr kechasiga oid sahih hadislar

Qadr kechasi Ramazon oyidagi eng ulugʻ kechadir. Alloh taolo Qur'onda bu kechaga bagʻishlab butun bir surani - "Al-Qadr" surasini nozil qildi. Shu kechada qilingan ibodat ming oy ibodatdan afzaldir. Koʻplab sahih hadislar bu kechaning fazilatlari, vaqti, belgilari va ibodatlari haqida batafsil ma'lumot beradi. Mana ba'zi muhim hadislar va ularning manbalari. 1. Qadr kechasining afzalligi Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: > "Kim Qadr kechasida iymon bilan va savob umid qilib namoz oʻqisa, uning oldingi gunohlari kechiriladi." Manba: Sahih al-Buxoriy – 1901 Sahih Muslim – 759 Bu hadis shuni oʻrgatadiki, bu kechada ibodat qilishning eng katta fazilati gunohlarning kechirilishidir. 2. Qadr kechasini Ramazonning oxirgi oʻn kechasida qidirish Aisha roziyallohu anha xabar berishicha: > "Ramazonning oxirgi oʻn kuni boshlanganda, Allohning elchisi sollallohu alayhi vasallam ibodatga koʻproq e'tibor berar, kechalari uygʻoʻq turar va oilasini ham uygʻotardi." Manba: Sahih al-Buxoriy – 2024 Sahih Muslim – 1174 Bu Paygʻambar sollallohu alayhi vasallamning bu kechalarda ibodatga qilgan maxsus e'tiborini koʻrsatadi. 3. Uni oxirgi oʻn kunlikning toq kechalarida qidirish Aisha roziyallohu anha yetkazishicha, Allohning elchisi sollallohu alayhi vasallam aytdilar: > "Qadr kechasini Ramazonning oxirgi oʻn kechasining toq kechalarida qidiring." Manba: Sahih al-Buxoriy – 2017 Sahih Muslim – 1169 Shuning uchun olimlar 21, 23, 25, 27 va 29-kechalarni ta'kidlashadi. 4. Oxirgi yetti kechaning ahamiyati Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: > "Qadr kechasini qidirmoqchi boʻlgan kishi, uni Ramazonning oxirgi yetti kechasida qidirsin." Manba: Sahih al-Buxoriy – 2015 Sahih Muslim – 1165 Bu oxirgi oʻn kun ichida, oxirgi yetti kunning yana ham katta ahamiyatga ega ekanligini koʻrsatadi. 5. Aniq sanasi yashirib qoʻyilgan edi Uboda ibn Samit roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha: > Allohning elchisi sollallohu alayhi vasallam bizga Qadr kechasi haqida ma'lumot berish uchun kelgan edi, lekin ikkita musulmon janjallashib qoldi. Shunda u dedi: "Men sizga uni haqida aytish uchun keldim, lekin ularning nizosi tufayli bu bilim olib qoʻyildi. Balki bu siz uchun yaxshidir. Shuning uchun uni 25, 27 va 29-kechalarda qidiring." Manba: Sahih al-Buxoriy – 2023 6. Qadr kechasi uchun maxsus duo Aisha roziyallohu anha Paygʻambar sollallohu alayhi vasallamdan soʻradi: Ey Allohning elchisi! Agar men qaysi kecha Qadr kechasi ekanligini bilsam, nima deyman? U javob berdi: اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي Talaffuzi: Allahumma innaka ‘afuwwun tuhibbul ‘afwa fa‘fu ‘anni. Ma'nosi: Ey Alloh, Sen eng kechiruvchisan, kechirishni sevarsan, bas meni ham kechir. Manba: Jomi‘ at-Termiziy – 3513 Sunan Ibn Moja – 3850 (Bu hadis sahihdir) 7. Qadr kechasining bir belgisi Ubay ibn Ka‘b roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, Allohning elchisi sollallohu alayhi vasallam aytdilar: > "Qadr kechasidan keyingi kun quyoshi hech qanday kuchli nurlarsiz chiqadi." Manba: Sahih Muslim – 762 8. Tinch va moʻtadil kecha Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinishicha, Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: > "Qadr kechasi tinch va moʻtadil, na issiq na sovuq boʻladi. Keyingi kuni quyosh yumshoq qizgʻish nur bilan chiqadi." Manba: Sahih Ibn Xuzayma – 2190 Musnad at-Tayolisiy – 349 9. Bu kechada farishtalarning tushishi Alloh taolo Qur'onda buyuradi: > "Farishtalar va Ruh (Jabroil) har bir ish bilan Robbining izni bilan tushadilar." Manba: Surat al-Qadr – 4-oyat Olimlar aytishlaricha, bu kechada koʻplab farishtalar yerga tushib, ibodat bilan band boʻlganlar uchun duo qiladilar. 10. Paygʻambar sollallohu alayhi vasallamning Eʻtikof amali Aisha roziyallohu anha dedi: > "Allohning elchisi sollallohu alayhi vasallam Alloh uning jonini olgunicha, har yili Ramazonning oxirgi oʻn kunida eʻtikof qilar edilar." Manba: Sahih al-Buxoriy – 2026 Sahih Muslim – 1172 Bu uning Qadr kechasiga erishish umidida bu kechalarda masjidda chekinishga (eʻtikof) berilishini koʻrsatadi. Sahih hadislardan asosiy xulosalar: Qadr kechasi Ramazonning oxirgi oʻn kechasiga toʻgʻri keladi. Uni toq kechalarda qidirish yaxshidir. Bu kechada qilingan ibodat oldingi gunohlarning kechirilishiga olib keladi. Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam ibodatini koʻpaytirgan va eʻtikof qilgan. Koʻplab olimlar, ayniqsa salafiy an'anasidan kelganlar, faqat 27-kechada ibodat qilish bilan cheklanmaslikni, balki oxirgi oʻn kunning barcha toq kechalarida - 21, 23, 25, 27 va 29-kechalarda ibodat qilishni maslahat beradilar.