800 yillik Qur’on 5 asr davomida uy devorida yashiringan holda topildi
Taxminan 800 yillik bo‘lgan bir Qur’on Ispaniyaning Cútar shahrida, besh asr davomida uy devorida yashiringan holda topildi. Cútar Qur’oni deb atalgan bu qo‘lyozma 12-asr oxiri yoki 13-asr boshlariga oid deb hisoblanadi, ya’ni Al-Andalus hali islom sivilizatsiyasining markazi bo‘lgan davrga to‘g‘ri keladi.
Taxminan 1500-yilda, Ispaniyadagi musulmonlar og‘ir tazyiqlarga duch kelayotgan paytda, Muhammad al-Yayyar ismli imom bu Qur’onni boshqa ikkita qo‘lyozma bilan birga o‘z uyining devoriga yashirgan. Bu qadam, ehtimol, diniy merosni tobora xavfli bo‘lib borayotgan vaziyatdan qutqarishga urinish bo‘lgan.
Qo‘lyozma faqat 2003-yil iyun oyida uy ta’mirlanganda topildi. Bu topilma ispan musulmonlarining tarixidagi muhim bo‘lakni qayta ochgan va musulmonlarning o‘z diniy va intellektual merosini qanday himoya qilishga harakat qilganini ko‘rsatgan.
Hozirda Cútar Qur’oni Malagada saqlanmoqda. Uning mavjudligi Al-Andalus islom sivilizatsiyasining izlari nafaqat tarixiy binolarda, balki jimgina qutqarib qolingan qo‘lyozmalarda ham saqlanib qolganini eslatib turadi.
https://mozaik.inilah.com/news