قەدەر كېچىسى توغرىسىدىكى ھەقىقىي ھەدىسلەر
قەدەر كېچىسى رامىزاننىڭ ئەڭ ئەھمىيەتلىك كېچىسىدۇر. اﷲ سۇبھانەھۇ ۋە تائالا قۇرئاندا بۇ كېچىگە مەخسۇس بىر سۇرە ئاتا قىلغان - قەدەر سۇرىسى. بۇ كېچىدە ئېتىلىدىغان ئىبادەت مىڭ ئايلار ئىبادەتنىڭ ساۋابىدىن ئۈستۈندۇر. كۆپلىگەن سەھىھ ھەدىسلەر بۇ كېچىنىڭ پەزىلىتى، ۋاقتى، ئالامەتلىرى ۋە ئىبادەت قىلىش ئۇسۇللىرىنى بىزگە چۈشەندۈرۈپ بەردى. بۇ يەردە بىز ئەسىرلەر بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن ئەھمىيەتلىك ھەدىسلەرنى كۆرۈشىمىز مۇمكىن. 1. قەدەر كېچىسىنىڭ پەزىلىتى ئەبۇ ھۇرەيرە رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رىۋايەت قىلىدۇكى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: > "كىم ئىمان بىلەن ۋە ساۋاب ئۈمىدىدە قەدەر كېچىسىدا (نامازدا) تۇرسا، ئۇنىڭ ئۆتكەن گۇناھلىرى مەغپىرەت قىلىنىدۇ." خەنزۇچە تەرجىمىسى: قەدەر كېچىسىدىكى ئىبادەتنىڭ ئەڭ چوڭ بەرىكىتى گۇناھلارنىڭ مەغپىرەت قىلىنىشىدۇر. مەنبە: سەھىھى-بۇخارىي – 1901 سەھىھى-مۇسلىم – 759 2. قەدەر كېچىسىنى رامىزاننىڭ ئاخىرقى ئون كېچىسىدا ئىزدەش ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا رىۋايەت قىلىدۇ: > "رامىزاننىڭ ئاخىرقى ئون كېچىسى كىرگەندە، اﷲنىڭ رەسۇلى ئەلەيھىسسالام ئىبادەتكە كۆپرەك مەشغۇلات قىلاتتى، كېچىدە ئويغا تۇراتتى ۋە ئائىلىسىنى ھەم ئويغاتاتتى." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇ كېچىلەردە ئىبادەتكە ئالاھىدە دىققەت قىلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى-بۇخارى – 2024 سەھىھى-مۇسلىم – 1174 3. قەدەر كېچىسىنى ئاخىرقى ئون كېچىنىڭ تەك كېچىلىرىدە ئىزدەش ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا رىۋايەت قىلىدۇكى، اﷲنىڭ رەسۇلى ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: > "قەدەر كېچىسىنى رامىزاننىڭ ئاخىرقى ئون كېچىسىنىڭ تەك سانلىق كېچىلىرىدە ئىزدەڭلار." خەنزۇچە تەرجىمىسى: شۇڭا ئالىملار 21، 23، 25، 27، 29-كېچىلەرگە ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدۇ. مەنبە: سەھىھى-بۇخارى – 2017 سەھىھى-مۇسلىم – 1169 4. ئاخىرقى يەتتە كېچىنىڭ ئەھمىيىتى ئىبنى ئۇمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رىۋايەت قىلىدۇكى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: > "كىم قەدەر كېچىسىنى ئىزدەشنى ئۈمىد قىلسا، ئۇنى رامىزاننىڭ ئاخىرقى يەتتە كېچىسىدا ئىزدەسۇن." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ ئاخىرقى ئون كېچى ئىچىدە، ئاخىرقى يەتتە كېچىنىڭ تېخىمۇ مۇھىم ئورۇنغا ئىگە ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى-بۇخارى – 2015 سەھىھى-مۇسلىم – 1165 5. ئالاھىدە چۈشىنىش مەخپىي تۇتۇلغان ئۇبادىيە ئىبنى سامىت رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رىۋايەت قىلىدۇ: > اﷲنىڭ رەسۇلى ئەلەيھىسسالام بىزگە قەدەر كېچىسى توغرىسىدا خەۋەر بېرىشكە كەلدى، لېكىن ئىككى مۇسۇلمان ياخشىلىشماي ئىدى. ئاندىن ئۇ ئېيتتى: "مەن سىلەرگە بۇنى ئېيتماقچى ئىدىم، ئەمما ئۇلارنىڭ تالاش-تارتىشى سەۋەبىدىن بۇ بىلىم ئېلىۋېتىلدى. بۇ سىلەر ئۈچۈن ئەسلىدە ياخشىدۇر. شۇڭا ئۇنى 25، 27، 29-كېچىلىرىدە ئىزدەڭلار." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ قەدەر كېچىسىنىڭ ئېنىق كۈنىنى تېپىشنىڭ قىيىن ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى-بۇخارى – 2023 6. قەدەر كېچىسى ئۈچۈن ئالاھىدە دۇئا ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامدىن سورىدى: ئى اﷲنىڭ رەسۇلى! ئەگەر مەن قەدەر كېچىسى قايسى كېچە ئىكەنلىكىنى بىلسەم، نېمە دېيىشىم كېرەك؟ ئۇ جاۋاب قايتۇردى: اَللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي تەلەپپۇزى: ئەللەھۈممە ئىننەكە ئەفۋۋۇن تۇھىببۇل ئەفۋە فەئفۇ ئەننى. مەنىسى: ئى اﷲ، سەن ناھايىتى كەچۈرۈمچىسەن، كەچۈرۈشنى ياخشى كۆرىسەن، مېنى كەچۈرگىن. خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ بىزنىڭ قەدەر كېچىسىدە تىلاشتىغان ئاساسلىق دۇئا. مەنبە: جامىئۇت-تەرمىزىي – 3513 سۈنەنى ئىبنى ماجە – 3850 (بۇ ھەدىس سەھىھ) 7. قەدەر كېچىسىنىڭ بىر ئالامىتى ئۇبەي ئىبنى كەئب رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رىۋايەت قىلىدۇكى، اﷲنىڭ رەسۇلى ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: > "قەدەر كېچىسىدىن كېيىنكى ئەتىگەندە كۈن چىققاندا، نۇرلۇق نۇرلار يوق." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ كېچىدىن كېيىنكى كۈن چىقىشىدىكى ئالاھىدە پەنلەرنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى-مۇسلىم – 762 8. تىنچ ۋە مۇلائىم بىر كېچە ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما رىۋايەت قىلىدۇكى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئېيتتى: > "قەدەر كېچىسى تىنچ ۋە مۇلائىم، ناھايىتى ئىسسىق ياكى سوغۇق ئەمەس. كېيىنكى كۈنى كۈن مۇلايىم قىزىل رەڭدە چىقىدۇ." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ كېچە ۋە كېيىنكى كۈننىڭ مۇلايىم ۋە راھەتلىك مۇھىتىنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى ئىبنى خۇزەيمە – 2190 مۇسنەدۇت-تەيالىسىي – 349 9. بۇ كېچىدە پەرىشتىلەرنىڭ چۈشۈشى اﷲ سۇبھانەھۇ ۋە تائالا قۇرئاندا دەيدۇ: > "پەرىشتىلەر ۋە جىبرىئىل ئەلەيھىسسالام پەرۋەردىگارىنىڭ ئىزنىتى بىلەن ھەر بىر ئەمر بىلەن چۈشىدۇ." خەنزۇچە تەرجىمىسى: ئالىملار بۇ كېچىدە نۇرغۇن پەرىشتىلەر يەر يۈزىگە چۈشۈپ، ئىبادەت قىلىۋاتقانلار ئۈچۈن دۇئا قىلىدۇ دېيىشىدۇ. مەنبە: قەدەر سۇرىسى – 4-ئايەت 10. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەئتىكاپ ئادەتى ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا دېدى: > "اﷲنىڭ رەسۇلى ئەلەيھىسسالام رامىزاننىڭ ئاخىرقى ئون كۈنى ئىچىدە، اﷲ ئۇنىڭ جانىنى ئېلىشىغا قەدەر، ھەر يىلى ئەئتىكاپقا كىرىشتى." خەنزۇچە تەرجىمىسى: بۇ ئۇنىڭ بۇ كېچىلەردە قەدەر كېچىسىگە ئېرىشىش ئۈمىدىدە مەسجىدتە يالغۇز ئىبادەت قىلىشقا بەرگەن سەداقىتىنى كۆرسىتىدۇ. مەنبە: سەھىھى-بۇخارى – 2026 سەھىھى-مۇسلىم – 1172 سەھىھ ھەدىسلەردىن ئالغان مۇھىم خۇلاسە: قەدەر كېچىسى رامىزاننىڭ ئاخىرقى ئون كېچىسى ئىچىدە بولىدۇ. ئۇنى تەك سانلىق كېچىلەردە ئىزدەش ئەڭ ياخشىدۇر. بۇ كېچىدە ئىبادەت قىلىش ئىلگىرىكى گۇناھلارنىڭ مەغپىرەت قىلىنىشىغا ئېلىپ بارىدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئىبادىتىنى كۆپەيتىپ، ئەئتىكاپقا كىرگەن. كۆپلىگەن ئالىملار، ئەلۋەتتە سەلەفىي ئەقىدىسىدىكىلەر، ئىبادەتنى پەقەت 27-كېچىگىلا چەكلىمەستىن، ئاخىرقى ئون كېچىنىڭ بارلىق تەك كېچىلىرىدە - يەنى 21، 23، 25، 27، 29-كېچىلىرىدە قاتنىشىشنى تەۋسىيە قىلىدۇ.