Maxaa loo yaqaan in qof keliya la dilo sidii in la dilay dadka oo dhan? Waa kuwan sababta Islaamka ku jirta
Kiis dilid iyo kala goyn la xiriira ayaa mar kale ka dhacay Indonesia, taas oo muujinaysa sida ay u naxdin badan tahay marka qiimaha nolosha aadanaha laga tago xushmaddiisa. Islaamka dhexdiisa, nolosha aadanuhu waa ammaano ka timid Alle SW oo leh maqaam aad u sareeya oo waajib ah in la ilaaliyo. Qur’aanku wuxuu ku sifeeyaa culeyska dembiga ah ee leh in qof nafta laga dilo sab la'aan: "Qofkii dila nafti u dhiganta qof kale, ama aan ahayn mid fasahaad ku abuuraya dhulka, wuxuu la mid yahay sidii uu dilay dadka oo dhan." (QS. Al-Maidah [5]: 32).
Ilaalinta nolosha waa qayb ka mid ah ujeedooyinka aasaasiga ah ee shareecada Islaamka. Imaam Syathibi wuxuu Al-Muwafaqat ku xusay shan baahi oo aasaasi ah oo shareecadu ilaaliso, kuwaas oo ah diinta, nolosha, sharafta, maalka, iyo nasabka. Dilkuna Islaamka dhexdiisa wuxuu ku jiraa dembiyada waaweyn, iyadoo Qur’aanka iyo hadiisku ay leeyihiin digniino adag. QS. an-Nisa' [4]: 93 wuxuu sheegay abaalmarinta naarta loo hayo kan si ula kac ah u dila mu’min, halka Nabiga SCW uu yiri lumitaanka adduunka waa ka fudud yahay Alla agtiis marka loo eego dilka qof muslim ah si xaq darro ah.
Islaamku ma bixinayo kaliya diidmo akhlaaqiyadeed, laakiin wuxuu kaloo bixiyaa hab sharciyeed oo qishash iyo diya ah si cadaaladda loo helo loogana hortago dilka. QS. Al-Baqarah [2]: 178-179 waxay cadeeyaan waajibnimada qishash iyo xigmadda ka dambeysa oo ah damaanad qaadista jiritaanka nolosha. Qishashku ma aha kaliya ciqaab, laakiin sidoo kale waa ilaalin bulshada ah iyadoo la siinayo hubaal mas’uuliyadeed oo dambiilaha ah iyo saamayn kahortag leh.
Kiisaska dil iyo kala goyntu waa in ay noqdaan xusuusin ah in xushmadda nolosha aadanaha ay tahay in si wadajir ah loo ilaaliyo. Islaamka dhexdiisa, hal naf ma aha tiro, laakiin waa ammaano leh sharaf iyo cawaaqib mas’uuliyadeed oo adduunkan ka jira iyo Alla SWT hortiisaba.
https://mozaik.inilah.com/dakw