Maxaa fal ah oo malaa'igta ka dhiga indho-qarin?
As-salamu alaykum, Nin ayaa mar kale weydiiyey, “Ya RasulAllah, taasoo camal ah ayaa malaa’igta ka ooyin?” Qolka waxaanu ka dhignay mid aamusnaan. Waxaan ognahay malaa'igta dhiirrigeliyaan, salaada Una baryaan, oo ilaaliya. Laakiin maxay ku dhaqaajin doonaan kuwaas ifaya-kuwa aan xataa beenin ama maamuli karin-ilmaha? Nabi ﷺ ayaa ka jawaabay, isagoo aan tilmaamin dil ama xatooyo, laakiin waxa u dhow guriga, wax aan badanna samayno adigoon dareemin. Isaga ﷺ wuxuu yidhi: “Malaa'igta way ooyin marka addoonka uu akhriyo Qur'aanka, balse qalbigiisu ma dhaqaaqo.” (Waxaa soo warisay Ibn Kathīr in Tafsīr ku saabsan Surah Maryam 19:58) Markaas ayaan garawsaday in waxa malaa'igta ka xanaaqa ma ahan oo kaliya culayska dembiyadeenna, laakiin sidoo kale madhnaan worship ah oo aan qalbiga lagu samayn. Allah wuxuu leeyahay, “Ma aysan ka fikirin Qur’aanka, mise qalbiyadooda ayaa xirxiran?” (Surah Muhammad 47:24) Nabi ﷺ ayaa ka digay, “Waxaa jira kuwo badan oo akhriya Qur'aanka, laakiin ma gaadho qohooda.” (Sahih al-Bukhari 5062, Sahih Muslim 1066) Malaa'igta way ooyin marka aan u istaagno salaadda laakiin maskaxdeennu ku wadato waxyaabo aduunyo ah. Marka aan qabaneyno mushaf laakiin ereyada aan ka dhicin sida daabacaada waraaqda. Marka labadhoodu ku dhawaajiyaan dhikr laakiin qalbigu uu xiran yahay. Qur'aanka ayaa lagu soo dejiyey si uu buundooyin u dhaqaajiyo, laakiin mararka qaar ma xataa jilciyo xabadkeenna. Taasi waa sababta Nabi ﷺ uu yidhi: “Akhri diintaada.” Waxay waydiiyeen: “Sidee?” Isagu wuxuu ku jawaabay: “Ilaa inta aad tiraahdo marar badan: La ilaha illa Allah.” (Musnad Ahmad 8960, Hasan) Maahan sidii oo kale akhrinta. Waxa uu khuseeyaa qalbi ruxan. Waxa uu khuseeyaa in ay ayin kasta abuuraan furitaan yar oo nafta ah halka iftiinka Allah uu galo. Allah wuxuu leeyahay: “Mu'miniinta ayaa ah kuwo qalbiyadooda ruxan marka la xuso Allah, iyo markay loo akhriyo aayadahooda, waxay ka dhigeysaa kuwo ka badan diinta.” - Surah Al-Anfāl 8:2 Ya Allah, ha oggolaan in ereyadaada ay i maraan iyagoon qalbigeyga taaban. 🤲🏼