Waa maxay "hadiyadda" (ama imtixaanka) ugu weyn ee Ilaahay siiyay qarnigeenna?
Salaan dhammaantiin! Waxaan muddo dheer ku fikireynayay wax iyo waan doonayay inaan la wadaago. Quraanka Kariimka, ummado kala duwan waxaa la siiyay xoog kala duwan. Qolada 'Aad waxay lahaayeen xoog jidh ahaan oo yaab leh oo ay ku dhisayeen waxyaabo weyn, laakiin xoogoodu wuxuu ka dhigay kuwo iskibriya. Ilaahay wuxuu yidhi, *"Aad waxay ahaayeen kuwo iskibriyay dhulka dhexdiisa oo aan caddaalad lahayn"* (Qur’aan 41:15). Daa'uud (nabigii nabad galyo ha ahaatee) wuxuu u shaqeyn karaa birta sidii ay yaraatoobay oo kale: *"Oo birta aannu uga yeellay mid la jilicsan karo"* (Qur’aan 34:10). Sulaymaan (nabigii nabad galyo ha ahaatee) wuxuu helay boqortooyo yaab leh iyo awoodo gaar ah, laakiin markuu arko wax yaab leh, wuxuu odhan jiray, *"Kani wuxuu ka mid yahay fadligii Rabbigay si uu i imtixaanayo anigu mahadsan baan ahay mise waan diidan"* (Qur’aan 27:40). Haddaba maxay tahay waxa qarnigeenna? Waxaan heynaa teknoolojiyad ay aadanihii hore u dhibi lahaayeen maskaxooda – korantada, internetka, AI, bioteknolojiyada, waxaad u sheegto. Haa, aadanuhu waxay heshaa xalalka, laakiin Ilaahay baa noo siiyay maskaxda, khayraadka, iyo shuruucda dabiiciga ah ee loo sameeyo dhammaantiis. *"Wuxuu baray aadanaha wax aanu aqoon"* (Qur’aan 96:5). Laga yaabee teknoolojiyadu tahay awoodda weyn ee waqtigeenna. Laakiin dhibku waa kan: ma ahan inaan ka "wanaagsanahay". Waa imtixaan. Ilaahay wuxuu nagu sheegay, *"Waxaan idin imtixaanaynaa xumaan iyo khayrba imtixaan ahaan"* (Qur’aan 21:35). Sulaymaan (nabigii nabad galyo ha ahaatee) wuu kasbaday taas – isagoo aan ku faanayn nikmooyinkiisa, wuxuu u arkayay inay tahay baaritaanno ku saabsan mahadsanidiisa. Taasi waxay beddeshaa sidaan u arko teknoolojiyada. Ma ahan oo keliya "maxaan samayn karnaa?" laakiin "maxaa kuu habboon inaan samayno?" Ma caawin doontaa mise ma dhib? Ma caddaalad baa mise gardarro? Ma noo dhigaysaa kuwo Allaah ka mahadsan badan mise kuwo ka mashquul badan? Muslimiinta ahaan, laga yaabee doorarkayagu ma ahan oo keliya inaan raadraacno qalabka ugu cuslaa, laakiin inaan hanuuninno sidaan awooddan u isticmaalno. Teknoolojiyadu waxay noo siinaysaa awood, laakiin waxyigu baa qaab saara jidka saxda ah. Zaman kani ma ahan ku saabsan sidaan u xoog badanahay – waa ku saabsan inta uu Ilaahay noo oggolaaday inaan qabanno, iyo doorashooyinka aan ku sameyno. Kaliya waan ka fikireynayay codkeenna sare. Maxaad u maleyneysaan inay tahay "awoodda" ama imtixaanka Ilaahay siiyay qarnigeenna?