Digsi Qorraxda Si Tartiib Ah u Kuleylaysa iyo Sida aan ugu Arkayno Falaaha Qaldan
Assalamu Alaikum wa Rahmatullah, Miyaad maqashay fikradda duddugsiga boodda? Haddii aad duddug bood ku tuurto biyo kuleyl ah, wuu boodaa isla markiiba. Laakiin haddii aad ku geliso biyo qabow oo aad si tartiib ah u kordhisid kuleylka, wuu fariistaa ilaa uu la kariyo. Xitaa ma ogaanayo isbedelka. Taasi waa sida ugu badan ee Shaydaan ku shaqeeyo. Ma bilowinayo inuu ku riixo dambiyada weyn maalinta koowaad. Wuxuu si tartiib ah u kordhiyaa kuleylka-daalida yar halkan, udub-dhexaad yar halkaas. Marka muddo dheer, dareenkaaga waxa sax ah wuxuu si tartiib ah u beddelaa si aad xitaa u aragto meesha aad ku dhacday. Allaah wuxuu nagu digayaa si toos ah: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ “Kuwa (Xaqa) rumeysow ha raacina tallaabooyinka Shaydaanka.” (An-Nur 24:21) Tallaabooyinka-mid ka dib midka kale. Mid kasta wuxuu u muuqdaa yar oo aan waxyeello lahayn oo keligiisa. Inta yar ee aan xusuusanno Rabbigayo, inta yar ee aan dareemeyno heerkulka oo koraya agtannada. Taasi waa siday u socoto heer qofeed. Waxaan ku nool nahay waqti ay diintu loo yareeyay inay noqdo wax gaar ah, sida “waxay iigu dhexeysaa aniga iyo Allaah” ama “ha i xukumine.” Haah, wax run ah ayaa ka mid ah inaad diiradda saarto khaladaadaada. Laakiin fikraddan ayaa loo waday ilaa aanay waayo aragnay sida Islaamku ugu eegayo. Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى “Mu’miniinta oo dhexdooda naxariis, naxariis iyo dareen dambi dhaaf, waxay la mid yihiin jirka hal ah. Haddii uun qayb jir ah oo ka cabanayso, jirka oo dhan wuxuu uga jawaabaa hurdo la’aan iyo qandho.” (Sahih Muslim 2586) Haddii aan nahay jir hal ah, waxa aan sameeyo uma dhaco aniga oo kaliya. Khaladaadayda iyo dayactiraydaydu ma ahan arrintayda oo kaliya. Marka aan u dhaqanno go’aannaan kasta oo ah xorriyad qofeed, waxaan u dhaqannaa sida inay qaybaha jirku sameeyaan waxkasta oo ay doonaan iyagoo aan jirkii kale dhaawacmi. Oo taasina waa meesha aan u baahanahay isbeddel sidaynu ugu aragno waxyaabaha. Qaarkayo waxaan ku eegnaa waxyaabo qaarkood oo mamnuuc oo waxaan dhahnaa: “Ma fahmo sababta ay xaraam tahay. Ma arko waxyeellada.” Laakiin Allaah wuxuu ku tilmaamay diintan naxariis u ah abuurid oo dhan: وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ “Mana aan ku dirin adiga (Nabi Muxamed) aan ahayn naxariis u ahaatay uunanka oo dhan.” (Al-Anbiya 21:107) Markaa ma aha adiga oo kaliya qof, ma aha dadka aan u muuqday “caadi” ama xooggan, laakiin waa kuwa ugu jilicsan ee ugu suurtagalka badan inay ku dhacaan dhibaato. Go’aannada Islaamku waa ilaalo loo talagalay jirka oo dhan, laakiin mararka qaarkood waxaan u maleeynaa sida aan nahay suul kale oo arrinkiisa wax kasta u qabanayo. Qaarkood ceelkana waa la arki karaa. Qaarkood waxaa ka cad marka dambe, mararka qaarkoodna laga yaabaa inaadan si buuxda ugu qançayn sababaha maxaa yeelay dhibaatooyinka dhabta ah waxaa kaliya laga arki karaa ka dib jiil ama labo. Adigu waxaad tahay qayb jir ah oo isku dayaysa inaad fahanto caafimaadka jirka oo dhan. Boodda waxaa la kariyaa maxaa yeelay waxay dareemaysaa waxa ku hareereysan-ma arki karto sawirka weyn. Markaan xukumeyno go’aannada Ilaahay waxa aan si gaar ah ugu arkayo ama aan arkin, waxaan ku fadhinaynaa biyo kuleylaysan oo aan ku yeedhaynaa qabow. Aaminta xigmadda Ilaahay waxay ka kooban tahay inaad aqbasho inaad tahay qayb ka mid ah wax ka weyn nafteyda, oo kan abuuray jirka oo dhan wuu ka ogsoon yahay khalqiga ama qayb jir ah waxa ku dhaawaci doona. Dhinaca kale ee arrintan: shakhsiyaanimo ma aha sida mu’minku ugu arki lahaa aduunka. Aniga wuxuu burburin karaa xiriirka qofka iyo Ilaah, iyo jirkii kale, sidaa darteed qaybta jirku ayay ku dhamaanaysaa dhibaato. Markaa isku day inaad hubiso haddii biyaha ku hareeraysan ay kuleyl badan yihiin ka badan sida aad u maleysid. Xusuuso Rabbigaa, oo ka bood biyaha ka hor inta aan geeri imaan oo kariyuhu u beddelay astaan ahaan wax dhab ah oo qoto dheer.